Sunday, March 28, 2010

Normal Labor ကေလး မီးဖြါးျခင္း

ပညာရပ္ေတြကို စနစ္က်ေအာင္ အဆင့္တို႔၊ အမ်ိဳးအစားတို႔၊ စသျဖင့္ တိတိက်က် သတ္မွတ္ရတာမို႔ ကေလးေမြးဖြါးတာ ကိုလည္း ၃ ဆင့္ခြဲပါတယ္။

ပဌမအဆင့္ ဆိုတာက ေမြးခ်င္လို႔ ဗိုက္ စနာခ်ိန္ကေန သားအိမ္အဝ လံုးဝ က်ယ္လာတဲ့အထိကို ေခၚတယ္။ ေမြးခ်င္လို႔ ဗိုက္နာတယ္ဆိုတာ နာလိုက္ ရပ္လိုက္ျဖစ္တယ္၊ တိုးတိုး နာလာရမယ္၊ နာခ်ိန္ ၾကာလာျပီး၊ နားခ်ိန္ တိုတိုလာရတယ္။ အနာလဲ ပိုပိုလာရပါမယ္။ တကယ္ ဗိုက္နာတာကို လူနာ ေအာ္သံကို နားေထာင္ျပီး၊ ခန္႔မွန္းတာ မမွန္ပါ။ တခ်ိဳ႕က တကယ္မနာဘဲ ေအာ္တာမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္။ ဗိုက္ေပၚ လက္တင္ထားျပီး စမ္းမွ ေသျခာတယ္။ သားအိမ္ၾကြက္သားေတြ ညွစ္လာရင္ စမ္းေနတဲ့လက္က တင္းလာတာကို သိသာတယ္။

သားဦးဆိုရင္ တကယ္ေမြးခ်င္လို႔ နာတာမဟုတ္ဘဲ နာတာမ်ိဳးကို အေမြးသင္တယ္လို႔ ေခၚတယ္။ လူေတြဟာ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္ျဖစ္၊ အမ်ိဳးသားျဖစ္ျဖစ္ အနာခံႏိုင္စြမ္း မတူၾကဘူး။ သားဖြါးခန္း အေတြ႔အၾကံဳအရ ကုလားေသြးစပ္သူမ်ား အနာ မခံႏိုင္ၾကပါ၊ အသားျဖဴသူေတြက သိပ္မေအာ္ၾကဘဲ၊ အသားမျဖဴ-မမဲသူေတြက အလယ္အလတ္ လိုက္တယ္။ သုေတသနေတာ့ မဟုတ္ပါ။

ကေလးဖြါးဘို႔ ေရာက္လာသူ မွန္သမွ်ကို ေရာဂါရာဇ၀င္ ေမးျပီးတာနဲ႔ ဝမ္းျခဴေပးရတယ္။ သန္႔ရွင္းေရးအတြက္သာမက အေမြးလဲ လြယ္ေစပါတယ္။ လူနာ လမ္းေလ်ာက္ႏိုင္ေနတံုး ဆီး အသြားခိုင္းျပီး၊ ေနာက္ပိုင္းၾကရင္ ဆီးျခဴေပးရတယ္။ ဆီးအိမ္နဲ႔ အစာေဟာင္းအိမ္ေတြ ျပားခ်ပ္ေနေလ ကေလးေမြးရ လြယ္ေလမို႔ပါ။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန သားအိမ္အ၀ အေျခအေနကို ေစာေစာပိုင္းမွာ ၁ နာရီ ၁ ခါ၊ နီးလာရင္ မၾကာမၾကာ စမ္းပါတယ္။ ပိတ္ထားတဲ့ ပါးစပ္လိုရွိေနခဲ့တဲ့ သားအိမ္အ၀က ေမြးေတာ့မယ္ဆိုတာနဲ႔ စိေနရာကေန ဟလာတယ္။ က်ယ္က်ယ္လာမယ္။ အတိအက် ေျပာရရင္ သားအိမ္ ႏႈတ္ခမ္းဟာ မာရာကေန ေျပာ့လာမယ္၊ ထူရာကေန ပါးလာမယ္၊ ရွည္ရာကေန တိုလာမယ္။ သားအိမ္အ၀က က်ယ္က်ယ္လာမယ္။

ပဌမဆင့္ဟာ သားဦးမွာ ၁၂-၁၆ နာရီ၊ ေနာက္ ကေလးေတြဆိုရင္ ၆-၈ နာရီ ၾကာတတ္တယ္။ ဒါက စာအုပ္အလိုအရပါ။ တကယ္တမ္း ေျပာရရင္ ဒီထက္ ျမန္တာ၊ ေစာတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ အေတာ္ကို မတူၾကပါ။ အစည္းအေ၀းနားတံုး ေမြးလူနာ ရွိလို႔ ေဆးခန္း ၀င္ၾကည့္ရင္း ေမြးေပးရတာမ်ိဳး ရွိသလို၊ ၃ ရက္လံုးလံုး မအိပ္မေန ေမြးေပးရတာမ်ိဳးလဲ ၾကံဳရတယ္။

သားအိမ္အဝ အျပည့္က်ယ္ခ်ိန္ကေန ကေလးေမြးၿပီးတဲ့အထိကို ဒုတိယအဆင့္ ေခၚပါတယ္။ အျပည့္ဆိုတာ ၁၀ စင္တီမီတာ ရွိတာကို ေျပာတာပါ။ ကေလး အခုကို ေမြးေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ လကၡဏာေပါင္း ၇ ခ်က္ရွိတယ္။ သားအိမ္အ၀ လံုး၀ပြင့္မယ္။ ေရျမႊာအိတ္ ေပါက္မယ္။ အက်ိအခြ်ဲ နဲ႔ ေသြးေရာျပီး ဆင္းမယ္။ (ရွိဳး) လို႔ေခၚတယ္။ ကေလးေခါင္းက မိခင္ရဲ႕ အစာေဟာင္းအိမ္ကို ဖိတိုးလို႔ ေမြးလူနာဟာ ဝမ္းသြားခ်င္စိတ္ ျဖစ္လာမယ္။ ဒါ့ကိုသိလို႔ ေစာေစာက ၀မ္းျခဴေပးထားတာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္ ေရာက္ရင္ တားထားလို႔ေတာင္ မရဘဲ ညွစ္ခ်င္ လာလိမ့္မယ္။ ညွစ္ရင္ ကေလးေခါင္း တိုးလာတာမို႔ ေမြးလမ္းအ၀ကို ၾကည့္ရင္ အျပင္ကိုစူလာတာ ျမင္ရမယ္။ စအိုလည္း ၀ိုင္းလာမယ္။ ဒီ ၇ ခ်က္ မျပည့္စံုေသးလို႔ကေတာ့ မေမြးေသးပါ။

ကေလးဖြါးတာက ျဖစ္စဥ္ ၂ မ်ိဳးဟာ အခ်ိန္ကိုက္၊ ႏိုင္ငံေရးစကားနဲ႔ဆို “ဟန္ခ်က္ညီညီ” ျဖစ္တာမ်ိဳး ေျပာတာ။ သားအိမ္ ၾကြက္သားေတြ ညွစ္တာနဲ႔ သားအိမ္အ၀က က်ယ္လာရတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လက္သည္ကေန ညွစ္အား ပိုေအာင္ ဗိုက္ကို တြန္းေပးတာလုပ္ရင္ တကယ္လို႔ သားအိမ္အ၀က မပြင့္ဘဲေနရင္၊ မေအေရာ၊ ကေလးပါ ဒုကၡေရာက္ေစမယ္။ တရားခံကို “လက္သည္” လို႔လဲ ေခၚတယ္ မဟုတ္ပါလား။

ေမြးကာနီး ေရႁမႊာ ေပါက္တယ္ ဆိုေပမဲ့၊ ကေလးေခါင္းထြက္မွ တခါတည္း ေပါက္တတ္တာလည္း ရွိတယ္။ မသိမသာ အိမ္မွာတင္ ေပါက္လာသူလဲ ရွိတယ္။ ေမြးေပးမဲ့ ဆရာ၀န္၊ ဆရာမ မ်က္ႏွာကို စင္ေအာင္ အရွိန္နဲ႔ ေပါက္တာမ်ိဳးလဲ ရွိတယ္။ ေရႁမႊာရည္က ၾကည္လင္ေနတာ ေကာင္းတယ္။ ေနာက္တာဟာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ကေလး ဒုကၡေရာက္လို႔ပါ။ အထဲမွာ ကေလး ၀မ္းသြားတာမ်ိဳး ျဖစ္လို႔ ေရျမႊာရည္ ေနာက္ရတာ။ ေရသာသာ အေရာင္ကေန အ၀ါ၊ စိမ္း၀ါ၊ အစိမ္း၊ အစိမ္းပုတ္အထိ ျဖစ္တာမ်ိဳးက အဆိုး ပိုပိုလာတာကို ျပတယ္။

ကေလးဦးေခါင္းက မိခင္ရဲ႕ ေမြးလမ္း အေပါက္မွာ ထြက္ျပဴလာတာကို သရဖူေဆာင္းတယ္လို႔ ေခၚတယ္။ ေမြးလမ္းအဝ တဝႈိက္ ေရေႏြးဝတ္ကပ္ေပးရင္ ေသြးပိုေလွ်ာက္ေစလို႔ ေကာင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕ သားဦးေတာင္မွ လမ္းေၾကာင္း ခ်ဲ႕စရာမလိုဘဲ ေမြးႏိုင္ေစတယ္။ လူနာ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုင္ေတာ့တာမို႔ လိုအပ္လ်င္ ဆီးျခဴေပးပါ။ သူ႔ကို အားေပးပါ။ ေရ-အရည္ အေသာက္ခိုင္းပါ။ ဗိုက္ မနာခ်ိန္မွာ အသက္ေကာင္းေကာင္း ႐ွဴဘို႔ေျပာပါ။ ညွစ္ရင္ အသံမထြက္ေစဘဲ ၀မ္းသြားသလို ညွစ္ဘို႔ သင္ေပးပါ။ ကေလးေမြးကာနီး မိခင္ေလာင္းေတြကို ေပးသင့္တဲ့ အားေဆးေဖ်ာ္ရည္ကို ေရေအး ၁ လီတာထဲမွာ ပ်ားရည္ ၁/၄ ခြက္၊ သံပုရာရည္ ၁/၃ ခြက္၊ ဆား ဇြန္းတ၀က္၊ (ကယ္လ္စီယံ) နဲ႔ (မဂၢနီဆီယန္) ၁ ျပားစီထည့္ ေဖ်ာ္ပါေလ။

ေခါင္းျပဴလာရင္ သားဖြါးဆရာမရဲ႕ လက္တဖက္က ထြက္လာေနတဲ့ ကေလးေခါင္းထိပ္ကို ေအာက္ဖက္ဆီ ဖိေပးၿပီး၊ ေနာက္တဖက္က ေမြးလမ္းအဝ ေအာက္ပိုင္းေနရာကို ကေလးေခါင္းကို ေနာက္-အထက္ဆီ ေခါင္းစြပ္ ခြ်တ္ေပးသလို တြန္းတင္ေပးပါ။ ကေလးေခါင္းဟာ ေမြးလမ္းအဝကေန ေရျပင္ညီ တန္းတန္း ထြက္လာတာ မဟုတ္ပါ။ ေအာက္ဆီကို ဦးတည္ၿပီး ေမြးလာတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေမြးလမ္းေၾကာင္းက ထြက္ထြက္ခ်င္း ကေလးေခါင္းဟာ အေပၚကို ေကာ့တက္ လာပါမယ္။

ခ်က္ခ်င္း ကေလးရဲ႕ ႏွာေခါင္းနဲ႔ ပါးစပ္တို႔ကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။ ခ်က္ႀကိဳးက လည္ပင္းမွာ ပတ္ေန-မေန စစ္ပါ။ ၄ ေယာက္ ၁ ေယာက္ ေလာက္မွာ ပါတ္ေနတတ္တယ္။ ျဖည္ေပးပါ။ ကေလးမ်က္ႏွာက တဖက္ဖက္ကို လည္လာလို႔ မိခင္ရဲ႕ ေပါင္တဖက္ကို မ်က္ႏွာမူ လာမယ္။ ေခါင္းထြက္ၿပီးရင္ အထဲမွာ ရွိေနသးတဲ့ ကေလးပခံုးႏွစ္ဖက္ဟာ အထက္-ေအာက္ အေနအထားအျဖစ္ ျပင္လာမယ္။ ေရွ႕ပခံုးက စေမြးပါမယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အျမန္သြားလုပ္ရင္ စုတ္ျပဲတတ္တယ္။ မိခင္က ေနာက္တႀကိမ္ ညွစ္တာနဲ႔ ကေလးေခါင္းကို ေအာက္ဖက္ဆီကို နဲနဲဆြဲယူေပးပါ။ ေနာက္ပခံုး ေမြးေပးဘို႔ ကေလးကို အထက္ဆီ ပင့္တင္ေပးရမယ္။ “ေခါင္းတန္ ကိုယ္ဆန္႔” ကိုယ္ပိုင္းနဲ႔ ေျခေထာက္ေတြ အလိုလို ေမြးလာပါမယ္။

ကေလး ေခါင္းစ-ေျခဆံုး၊ ေျခစ-ေခါင္းဆံုး၊ ထြက္ၿပီးၿပီးခ်င္း၊ ခ်က္ႀကိဳးကို (စပန္႔ခ်္-ေဖါ့ဆက္ပ္) ၂ ေခ်ာင္းနဲ႔ ၁ လကၼျခာျပီး ညွပ္ပါ။ ကေလးဖက္မွာ ခ်က္ႀကိဳးကို ရွည္ႏိုင္သမွ် ရွည္ပါေစ။ (ေဖါ့ဆက္ပ္) ၂ ေခ်ာင္းအၾကားမွာ ကပ္ေၾကးနဲ႔ ျဖတ္ပါ။ ကေလး ငိုလာမွ ခ်က္ႀကိဳးျဖတ္တာ ပိုေကာင္းတယ္။ ပစၥည္းမွန္သမွ် ပိုးသန္႔ျပီးျဖစ္ပါေစ။ ကေလးေျခေထာက္ ႏွစ္ေခ်ာင္းကို ပူးျပီး လက္တဖက္တည္းနဲ႔ ကေလးကို ေဇာက္ထိုးေျမွာက္ျပီး ကိုင္ပါ။

က်န္းမာတဲ့ကေလး ေခါင္းထြက္တာနဲ႔ ငိုပါတယ္။ မငိုရင္ ငိုေအာင္လုပ္ရတယ္။ ကေလးေက်ာကို ပုတ္ေပးတာပါ။ အရပ္ေျပာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကေလးကို မငိုငိုေအာင္ ရိုက္တာလို႔ ေျပာမယ္။ အမွန္က အသက္ရွဴေအာင္ အဆုပ္ရွိတဲ့ေနရာကို ဆြေပးတာပါ။ အထင္မမွားပါနဲ႔။

ကေလးကုိျပဳစုမဲ့သူက ကေလးကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ပါ။ ႏွာေခါင္းနဲ႔ပါစပ္ကို ပဌမလုပ္ပါ။ ခြ်ဲစုပ္တာနဲ႔ ခြ်ဲစုပ္ထုတ္ေပးပါ။ အသားေရာင္ ပန္းေရာင္ျဖစ္လာရင္ စိတ္ခ်ရပါျပီ။ အသက္မရွဴရင္ (စီပီအာရ္)လုပ္ပါ။ အသက္ရွဴေနျပီး ျပာေနေသးရင္ ေအာက္စီဂ်င္ရွိရင္ ေပးပါ။

ကေလး ထြက္ၿပီးေနာက္ အခ်င္းကို ထုတ္ေပးတဲ့အဆင့္ကို တတိယအဆင့္ေခၚတယ္။ သားဦးနဲ႔ ေမြးဖူးသူမ်ားအၾကား အခ်ိန္ကြာျခားျခင္း မရွိပါ။ ၅ မိနစ္ကေန နာရီ၀က္ ၾကာႏိုင္တယ္။ ၾကာေလေလ ေသြးထြက္ မ်ားေလေလ ျဖစ္တယ္။ အခ်င္းခ်ေပးေနတံုး အကူတေယာက္က လက္တဖက္နဲ႔ မိခင္ရဲ႕ ဆီးစပ္ေနရာမွာ သားအိမ္ကို ထိန္းထားေပးထားျပီး က်န္လက္တဖက္က သားအိမ္ထိပ္ေနရာကို ေအာက္ဆီ ပြတ္ေျခေပးပါ။ ေမြးေပးသူက ခ်က္ႀကိဳးကို အားမသံုးဘဲ ခပ္တင္းတင္းေလး ဆြဲထားပါ။ လိုအပ္ရင္ လက္ထည့္ျပီး ဆြဲထုတ္ေပးရတတ္ပါတယ္။ ေမြးျပီးေနာက္ ေသြးဆင္းတာ သက္သာေအာင္ Ergometrine ထိုးေပးရင္ ၆-၇ မိနစ္ အတြင္း၊ Oxytocin 10 Units ထိုးရင္ ၂႕၅ မိနစ္အတြင္း သက္ေရာက္ပါမယ္။

ကေလးခ်က္ကေန ခ်က္ႀကိဳး မျဖတ္ခင္ ခ်က္ႀကိဳးထဲက ေသြးေတြကို ကေလးဆီ ေရာက္ေအာင္ ဆြဲသြင္းၿပီးမွ ျဖတ္ပါ။ ေသြး ၅ စီစီေလာက္ ပိုရတာကိုက ကေလးအတြက္ မနည္းပါ။ ခ်က္ကို အရက္ျပန္၊ အိုင္အိုဒင္း ၁-၂% ထည့္ေပးပါ။ ေျခာက္ေအာင္ ထားရင္ ခ်က္ျမန္ျမန္ ေႂကြတယ္။ ခ်က္မေႂကြမခ်င္း ကေလးကို ေရပတ္တိုက္ေပးတာက အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။

ကုတင္ေပၚက ကေလးငိုသံ နားေထာင္ရင္း ပီတိျဖစ္ေနသူကုိ “ကေလးအေမ ေနေကာင္းတယ္ေနာ္” လို႔ ေမးလိုက္ပါေလ။ ေဆးေက်ာင္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အျပိဳင္ေျပာေလ့ရွိတယ္။ လာတံုးကေတာ့ သူ႔ဖါသာ လမ္းေလ်ာက္လာတာ ေဆးရံုကလဲ ဆင္းေရာ ဂ်ိဳင္းေထာက္နဲ႔ဆိုျပီး၊ ခြဲစိတ္ဆရာ၀န္ေတြကို ေျပာင္ၾကတယ္။ မရွဴႏိုင္ မကယ္ႏိုင္ ေရာက္လာသူကို ေဆးတလံုး ထိုးေပးတာနဲ႔ ေၾကာ့ျပီး၊ ျပန္သြားတယ္လို႔ သမားေတာ္ေတြက ေျပာတယ္။ လာတံုးကေတာ့ တေယာက္ထဲ ျပန္ေတာ့ ႏွစ္ေယာက္လို႔ ၾကြားႏိုင္တာကေတာ့ သားဖြါးခန္းက ျဖစ္ပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၆-၃-၂၀၁၀

Comment by Dr. Win Than Naing
အရမ္းေကာင္းပါတယ္ဆရာ။ ဆရာ့ရဲ့ဘေလာ့ကိုဖတ္ရင္း အလုပ္သင္တုန္းကလုပ္ခဲ့ရတာေတြကို ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျပန္ျမင္ေယာင္မိေစေအာင္ကို ျပည့္စံုေပၚလြင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ ဒီမွာေတာ့ Oxytocin 10 Units ကို ေရွ႕ပုခံုးေမြးဖြားခ်ိန္မွာ ထိုးခိုင္းထားပါတယ္။ ဆရာ့ကို ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ ဆရာ။
Oxytocin/Ergotmetrine/Syntometrine ဆိုတဲ့ Uterotonic ေတြကို ေမြးျပီးေသြးဆင္းျခင္း နဲ႔ ေမြးဖြါးျခင္း တတိယအဆင့္ ေခါင္းစဥ္ေတြေအာက္မွာ ေရးသား၊ ေဆြးေႏြးေလ့ရွိပါတယ္။ ေနာက္ျပီး ဒီ သားအိမ္ညွစ္အား အကူအညီေပးတဲ့၊ ေမြးျပီး ေသြးဆင္းျခင္းကို ကာကြယ္ရာက်တဲ့ေဆး တမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေပးဘို႔ ကေလးက အမႊာမဟုတ္တာ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း ထည့္တြက္ရပါတယ္။ လက္ေတြ႔အရေျပာရရင္လည္း ဒုကၡသည္ေဆးခန္းမ်ိဳး၊ LHV သားဖြါး၊ အရံသားဖြါး၊ သင္တန္းေပးျပီး အရပ္လက္သည္ တေယာက္တည္းကေန ေမြးေပးရတဲ့ အခါမ်ိဳးေတြမွာ ေရွ႕ပခံုးထြက္တာနဲ႔ ေဆးထိုးပါဆိုတာကို လက္ေတြ႕လုပ္ဘို႔ အေတာ္ၾကီးမျဖစ္တတ္ပါ။ ေနာက္တခါ ေရွ႕ပခံုးေမြးျပီး ေနာက္ပခံုး အျမန္လိုက္ထြက္တာမ်ိဳးကလဲ ၾကံဳရတတ္ေသးတယ္။ ေတာနယ္တာ၀န္က် ဆရာမေတြကို (အခုေတာ့ မသိပါ) Ergotmetrine စားေဆးကိုသာ ေပးထားတယ္။ ေမြးလူနာကို ကေလးတကုိယ္လံုး မေမြးခင္ အေသာက္ခိုင္းလို႔ မရတာ မ်ားတယ္။ ေဆးေတြကလည္း ဘယ္ဟာျဖစ္ျဖစ္ သက္ေရာက္မႈက ျမန္ၾကတာမို႔ အခ်ိန္ကေလး နည္းနည္းေနာက္က်လဲ ကိစၥမရွိေလာက္ဘူးလို႔ ကိုယ့္ဘက္ကိုယ္ရက္ တြက္မိေသးတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ Prophylactic Oxytocin for the third stage of labor အရ တတိယဆင့္ေအာက္မွာ ေရးတာပါလို႔ ေျပာပါရေစ။

ဘာဘဲျဖစ္ျဖစ္ ကုိယ့္ကို ကန္႔ကူလက္လွည့္သင္ေပးလိုက္တဲ့ OG ေတြေျပာသလို လိုက္နာတာ တပည့္ေကာင္းပီသပါတယ္။ ဆရာေကာင္းေတြလည္း ငယ္ငယ္က တပည့္ေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ၾကသူေတြပါဘဲ။

ကြ်န္ေတာ္ ေဆးပညာ စာေလးေတြက ေဆးခန္းမွာ လာကူေနၾကတဲ့ (ေဗာ္လန္တီယာ) ေတြအတြက္ စာသင္ေပးဘို႔၊ အဖတ္ခိုင္းဘို႔ မွန္းျပီး ေရးျဖစ္သြားတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ခပ္ေပါ့ေပါ့၊ ခပ္လြယ္လြယ္ေတြသာ ျဖစ္ေနတယ္။

Dr. တင္ေဆြ
၂၈-၃-၂၀၁၀

Read more...

Wednesday, March 24, 2010

Genital Warts လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔

အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္မွ ဖတ္ပါ (၉)
Human Papillomavirus (HPV) က ဘယ္လို ဆိုးက်ိဳးေတြ ၿဖစ္ေစႏိုင္ပါသလဲ ခဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ့္ရဲ့ အဂါၤမွာ ႀကြက္ႏို႔ေလး တစ္ခု ထြက္လာပါတယ္။ ဆရာ၀န္သြားၿပေတာ့ အက္ဆစ္ပါပံုရတဲ့ လိမ္းေဆးေပးပါတယ္။ တေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ တို႔ခိုင္းပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ စသံုးေတာ့ နဲနဲစပ္ပါတယ္။ ဆက္မသံုးရဲဘူးခဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္ သိခ်င္တာက ဒီေဆးနဲ႔ လံုေလာက္မလား။ ဆက္ေရာ သံုးသင့္ပါလား။

Human papillomavirus (HPV) သည္ ဗိုင္းရပ္စ္တမ်ိဳးျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးအစားေပါင္ ၂၀၀ ခန္႔ ေတြ႔ထားရေသာ္လည္း တခ်ိဳ႔ကသာ လူတို႔ကို ေရာဂါရေစသည္။ အခ်ိဳ႕ဗိုင္းရပ္စ္မ်ားက ရွားရွားပါးပါး အမ်ိဳးသမီး လိင္အဂၤါမ်ားတ၀ိႈက္ ႏွင့္ ေယာက္်ားမ်ား လိင္တံႏွင့္ စအိုတို႔မွာ ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည္။ အမ်ိဳးအစား ၃၀-၄၀ တို႔သည္ လိင္ဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ ကူးစက္ေစသည္။ လိင္အဂၤါေနရာ ၾကြက္ႏို႔ Warts (Verrucae) ျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။

လိင္အဂၤါမဟုတ္ေသာ အေရျပားတြင္ ျဖစ္သည့္ၾကြက္ႏို႔မ်ားမွာ HPV-1 ႏွင့္ HPV-2 တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ သည္ (STI/STD) ေခၚ လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားတြင္ အမ်ားဆံုးျဖစ္ျပီး၊ အေမရိကားတြင္ လူေပါင္း သန္း ၂၀ သို႔မဟုတ္ လိင္ဆက္ဆံႏိုင္သည့္ အရြယ္ရွိသူေပါင္း၏ ၁% မွာ ရွိေနသည္။

သားအိပ္အ၀ကင္ဆာ ျဖစ္ေစသည့္ ပိုးႏွင့္ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္ေစသည့္ပိုးတို႔ မတူၾကပါ။ အျခားေနရာမ်ားတြင္ ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္ေစသည့္ ပိုးႏွင့္လည္း မတူပါ။ အခ်ိဳ႕မွာ ပိုးရွိေနေသာ္လည္း ၾကြက္ႏို႔ မေပၚေသးေခ်။

ပါးစပ္၊ အာေခါင္၊ လွ်ာတို႔မွာလည္း ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ၾကြက္ႏို႔ ေပါက္မေနသူထံမွလည္း ကူးလာႏိုင္သည္။ လိင္ဆက္ဆံနည္း မ်ိဳးစံု (ရိုးရိုး ႏွင့္ စအို၊ ပါးစပ္) လမ္းတို႔မွလည္း ကူးႏိုင္သည္။ ပိုးရွိသူႏွင့္ ဆက္ဆံျပီးေနာက္ အခ်ိန္တို သို႔မဟုတ္ ၾကာမွလည္း ၾကြက္ႏို႔ ျဖစ္လာတတ္သည္။ မိခင္မွာ ၾကြက္ႏို႔ရွိေနစဥ္ ေမြးလာမည့္ကေလးအား ကူစက္ႏိုင္မႈမွာ လြန္စြာ နည္းပါးလွပါသည္။

၃ ခါထိုးရသည့္ ကာကြယ္ေဆးရွိသည္။ လိင္မဆက္ဆံမီအရြယ္မွာ ထိုးႏိုင္တာေကာင္းသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအတြက္ (Cervarix and Gardasil) ေခၚ သားအိမ္ကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိရာ၊ (Gardasil) က ၾကြက္ႏို႔ကိုပါ ကာကြယ္သည္။ ေယာက္်ားမ်ားအတြက္ (Gardasil) သည္ လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကို ကာကြယ္သည္။

(ကြန္ဒြန္) သည္ HIB အတြက္သာမက လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ ႏွင့္ သားအိမ္အ၀ကင္ဆာတို႔အတြက္ပါ ကာကြယ္ရာက်သည္။ သို႔ေသာ္ ၾကြက္ႏို႔ေပါက္ရာေနရာကို (ကြန္ဒြန္) က ဖံုးမထားႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ၾကြက္ႏို႔မွန္သမွ်ကိုမူ ကာကြယ္မႈ မေပးႏိုင္ပါ။ လိင္ဆက္သည့္ အေဖၚကို သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ရွိသင့္သည္။ မိမိ၏ အေဖၚ၊ ဇနီး၊ ခင္ပြန္းအား သစၥာရွိပါေလ။

လိင္အဂၤါၾကြက္ႏို႔ကို ျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္ကို သတ္မည့္ေဆး မရွိပါ။ ၾကြက္ႏို႔ျဖစ္လာလ်င္ ကုသနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေတာ့ရွိသည္။
အလြယ္၀ယ္ယူရရွိေသာ ေဆးဆိုင္ေကာင္တာေပၚကေဆးကို အားမကိုးပါႏွင့္။ မည္သည့္နည္းက အေကာင္းဆံုးဟု မေျပာႏိုင္ပါ။ ေပ်ာက္သြားမည္ဟုလည္း ရာႏွဳန္းျပည့္ အာမမခံႏိုင္ပါ။

ခြဲစိတ္ကုသမႈ လုပ္ႏိုင္သည္။ ဆရာ၀န္က သမားရိုးက် ဒါးျဖင့္ လွီးထုတ္မည္။ သို႔မဟုတ္ လွ်ပ္စစ္နည္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ မီးရွိဳ႕နည္းျဖင့္လည္းေကာင္း သံုးႏိုင္သည္။ ေလဆာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေအးခဲေစနည္းလည္းေကာင္း သံုးႏိုင္သည္။

သိထားရမည္မွာ ၾကြက္ႏို႔ မ်က္စိေအာက္က ေပ်ာက္ေစကာမူ သူ႔ကိုျဖစ္ေစသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ကို ရွင္းထုတ္မရပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပန္ေပၚႏိုင္သည္။ မကုဘဲထားလ်င္ သူ႔အလိုလို ေပ်ာက္သြားခ်င္ သြားမည္။ ေရွ႕မတိုး ေနာက္မဆုတ္ ရွိေနမည္။ တိုးခ်င္ တိုးလာမည္။ သို႔ေသာ္ ကင္ဆာ ျဖစ္မသြားပါ။ ၉၀%ေလာက္တြင္ ကုိယ္ခံအားမွ တိုက္ဖ်က္ေပးႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးမတုဘဲ ၂ ႏွစ္ဆိုလ်င္ ေပ်ာက္သြားႏိုင္သည္။

Dr. တင့္ေဆြ
၂၄-၃-၂၀၁၀

Read more...

Friday, March 19, 2010

ANC (Antenatal Care) ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း

ဆရာရွင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ား သိသင့္ေသာ လိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ားကို ေဖာ္ျပေပးပါရွင့္။ ေဖာလစ္အက္စစ္ အျပင္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အားေဆးမ်ားကို ကိုယ္၀န္ဘယ္ႏွစ္ပတ္တြင္ စေသာက္လို႔ရပါလဲ။ ကိုယ္၀န္ 10 ပတ္ခန္႔တြင္ scan ရိုက္လို႔ရပါသလား။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ျမန္မာ website e-book မ်ားကိုလည္း ေဖာ္ျပေပးပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အမိေျမရဲ႕အေ၀းမွာ ေရာက္ေနလို႔ ဆရာတို႔ကိုပဲ အားကိုးပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ သိေစဘို႔ ဘာသာျပန္ျပီး၊ တင္ေပးၾကတာ အမ်ားၾကီး ရွိေနပါျပီ။ http://yamuna-clinic-delhi.blogspot.com/ နဲ႔ http://dts-medicaleducation.blogspot.com/ ထဲမွာလဲ စံုသေလာက္ ပါေနပါတယ္။ တိုက္ရိုက္လဲ ေမးႏိုင္ပါတယ္။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ေတြအတြက္ လုပ္ေပးရတာ အသက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကုသိုယ္ ၂ ဆရတယ္ မဟုတ္လား။

ကုိယ္၀န္ေဆာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ယွဥ္ျပီး လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ကုိယ္၀န္ကို အပ္ပါ။ သြားျပီး ေမြးဖြါးမယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆးခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အပ္တာက ပိုေကာင္းတယ္။ ANC (Antenatal Care) ေခၚတဲ့ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမွာ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆိုတာ တိတိက်က် ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အေသးစိတ္ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အေသး မစိတ္ႏိုင္ရင္လဲ အစိုးရိမ္ မၾကီးပါနဲ႔။ ေတာနယ္ေတြမွာ လက္သည္ေတာင္မပါဘဲ ေမြးႏိုင္ၾကေသးတယ္။ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ အေတာ္ေတာ့ မတူၾကဘူး။

ANC ဆိုတာ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ ကုိယ္က်န္းမာေရး၊ စိတ္ခ်မ္းသာေရးအျပင္၊ ကေလးအတြက္ပါ လိုတာေတြကို စစ္ေဆး၊ ေဆာင္ရြက္ေပးတာပါ။ အရင္ဆံုး ကိုယ္၀န္ရွိေနတာ ေသျခာေအာင္လုပ္တာနဲ႔ စပါတယ္။ သေႏၶစတည္ျပီး၊ ၂ ပါတ္ဆိုရင္ ဆီးစစ္လို႔ရျပီ။ တခ်ိဳ႕နည္းေတြက ဒီထက္ေတာင္ ေစာျပီး စမ္းလို႔ရေသးတယ္။ စိတ္၀င္စားဘို႔ေကာင္းတာက ဒီနည္းဟာ သေႏၶသားရွိ-မရွိစမ္းတာ မဟုတ္ဘဲ၊ အခ်င္း ျဖစ္ေနျပီ ဆိုတာကို စမ္းတာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး ရာသီလာခဲ့တဲ့လက ပဌမဆံုး ေသြးဆင္းတဲ့ရက္ကို မွတ္ပါ။ LMP ေခၚတယ္။ ဒီရက္ထဲကို ၉ လ နဲ႔ ၇ ရက္ ထည့္ေပါင္းတာနဲ႔ EDD ေမြးမဲ့ရက္ကို တြက္ယူႏိုင္တယ္။ ေပ်ာ္စရာ တမ်ိဳးေပါ့။ Ultrasound လုပ္ရင္ေတာ့ Report မွာ ကိုယ္၀န္က Weeks ဘယ္ေလာက္ နဲ႔ Days ဘယ္ေလာက္ရွိျပီလို႔ ေရးၾကတယ္။ သြားရိုက္တဲ့ ရက္ထဲကေန အဲဒါကို ျပန္ႏုတ္ေတာ့ ကိုယ္၀န္စရွိတဲ့ရက္ LMP ကို ရတယ္။ Week ကို (၄ ပါတ္ ၁ လ) လျပန္ ဖြဲ႔ျပီးမွ အေပါင္း-အႏုတ္ လုပ္ရတယ္။ အလုပ္သင္ ဆရာမေတြအတြက္ေတာ့ သခ်ၤာပညာ စမ္းသလိုဘဲ။ သူတို႔ချမာ အေတာ္ ေခါင္းရႈတ္ၾကရွာတယ္။ ကိုယ့္မွတ္ရက္နဲ႔ တြက္တာနဲ႔ (အာလ္ထြာ-ေဆာင္း) ရက္နဲ႔ တြက္တာ မတူျဖစ္ေနတတ္တယ္။ ကိစၥမရွိဘူး။ ဘယ္လိုတြက္တြက္ ေရွ႕ ၂ ပါတ္၊ ေနာက္ ၂ ပါတ္ လြဲတတ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ ဒုကၡသည္ေဆးခန္းေလးမွာ ၁၂၁ ေယာက္ ေမြးတဲ့အထဲက ရက္အတိအက် ေမြးသြားတာ ၃ ေယာက္နဲ႔ ၁ ရက္ထဲကပ္လြဲတာ ၄ ေယာက္ဘဲ ရွိတယ္။

ကိုယ္၀န္အပ္ျပီး ေနာက္ဘယ္ေတာ့ ျပန္လာေနရမလဲဆိုတာက ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ ကုိယ္၀န္ ၉ လကုိ ၃ ပိုင္းျခားျပီး၊ ပဌမ ၃ လမွာ ၁ လ ၁ ခါ၊ ဒုတိယ ၃ လမွာ ၂ ပါတ္ ၁ ခါ၊ ေနာက္ဆံုး ၃ လမွာ ၁ ပါတ္ ၁ ခါ ေခၚေလ့ ရွိတယ္။ ထူးျခားရင္လဲ အခ်ိန္မေရြး လာဘို႔မွာတယ္။ ထူးတယ္ဆိုတာေတြက ကုိယ္၀န္ႏုခ်ိန္မွာ ဆီးေအာင့္တတ္တယ္။ ပ်က္က်တတ္တယ္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စ လကၡဏာေတြ ဆိုးတာျဖစ္တတ္တယ္။ ေသြဖိအား အထက္က ၁၀၀ မျပည့္ရင္ ဗီတာမင္ပါတဲ့ Drip သြင္းေပးတာ ေကာင္းတယ္။ ကိုယ္၀န္ေနာက္ပိုင္းမွာ ေစာေမြးတာ၊ ခါးနာတာ၊ တမ်ိဳးမ်ိဳး (အရည္၊ ေသြး) ဆင္းတာ စသျဖင့္ ျဖစ္တတ္တယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အားေဆးေတြကို ေစာျပီးေသာက္ႏိုင္ေလ ေကာင္းေလပါ။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္၀န္ရင့္လာရင္ ပိုလိုလာတယ္။ အမ်ိဳးသမီးတိုင္း ေယာက္်ားေတြထက္ ပိုလိုတာက သိတဲ့အတိုင္း သံဓါတ္နဲ႔ ေဖါလစ္အက္စစ္ ျဖစ္တယ္။ လူတိုင္း ေသာက္ရင္ ေကာင္းတဲ့ ဗီတာမင္ ဘီ အျပင္ေပါ့။ ထပ္လိုေသးတာက (ကယ္လ္စီယံ)။ ေဆးကုပၼဏီေတြကလဲ ေရာင္းေကာင္းေအာင္ ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေၾကာ္ညာေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ထုတ္တယ္။ သံဓါတ္ေဆးကို ျမန္မာျပည္မွာ (ယူနီဆက္ပ္) ကေန အလကားေ၀တယ္။ တကမၻာလံုး ေ၀ရတာမို႔ ေစ်းခ်ိဳခ်ိဳ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရတယ္။ ဗူးခြံရိုးရိုး၊ ေဆးကို သၾကားအုပ္ မထားတာမ်ိဳး။ သံေခ်းနံ႔ေတာ့ ရတာေပါ့။ အမွန္က ေကာင္းပါတယ္။ “ေထာပတ္ေကာင္း စေလာင္းႏွင့္တည္” ဆိုသလို အေကာင္းကုိ ဘာနဲ႔ ထည့္ထည့္ ေကာင္းတာဘဲေပါ့။ သံဓါတ္ကို ေဆးရည္လုပ္၊ ဗူးလွလွနဲ႔ထည့္ ေရာင္းေတာ့ ေစ်းၾကီးသြားေရာ။ တခါတည္းျပီးေအာင္ သံဓါတ္ေရာ၊ ဗီတာမင္ပါ ေရာထုတ္တာလဲ အၾကံေကာင္းပါတယ္။ ဗီတာမင္ ဘီ နဲ႔ စီ ေရာေလ့ရွိတယ္။ အခုထုတ္ေသးလားမသိဘူး။ (ဘီပီအိုင္) ကေန Furamin BC ထုတ္တယ္။ Prenatal capsule ဆိုျပီးလဲ ထုတ္တယ္။ ဘယ္ေဆးမဆို ထုတ္လုပ္တဲ့ ေဆးကုပၼဏီနာမည္ရွိတာကို ေရြးေစခ်င္တယ္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြက လူလည္ၾကီးမ်ားဟာ နာမည္ရွိျပီးသား ေဆးေတြကို ပံုမွားရိုက္ေနၾကတယ္။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္က ညံ့ေနေသးေတာ့ ခံေနၾကရတာေပါ့ဗ်ာ။

သံဓါတ္က ၀မ္းခ်ဳပ္ေစတတ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသာက္ရမွာပါ။ ၀မ္းခ်ဳပ္ရင္ တျခား၀မ္းႏုတ္ေဆးေတြထက္ ၀မ္းေျပာ့ေဆးမ်ိဳးက ပိုသင့္တယ္။ Milk/Cream of Magnesia ဆိုတာ ဇြန္းၾကီး ၂ ဇြန္း၊ ညမအိပ္ခင္ ေသာက္ရတယ္။ ေရ၊ အရည္ မ်ားမ်ား ေသာက္။ အသီးအရြက္၊ အသီးအႏွံ မ်ားမ်ားစားေပးပါ။ မန္က်ီးမွည့္ေဖ်ာ္ရည္၊ သေဘၤာသီးမွည့္ မွီ၀ဲပါ။ မိခင္ေလာင္း တဦးခ်င္း မတူတာေတြလဲ ရွိတတ္ေသးတယ္။ သူမ်ားထက္ ဗီတာမင္ ဘီ ၁၊ ၂၊ ေအ နည္းေနတာ။ ေနာက္ တျခားေရာဂါ တခုခု ရွိေနတာ။ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ပန္းနာ စသျဖင့္ေပါ့။ သံဓါတ္နည္းလြန္းေနရင္ ပါးစပ္က မေသာက္ခ်င္ရင္ သံဓါတ္ ထိုးေဆး ထိုးပါ။ နားလည္တဲ့သူ ထိုးပါေစ။ ဒီေဆးက အပ္မေသး-မတိုတာနဲ႔ တင္ပါးမွာ ခပ္နက္နက္ထိုး၊ ေဆးသြင္းျပီး အပ္ျပန္ႏုတ္ရင္ ေစာင္းႏုတ္ရတယ္။ မေျခရဘူး။ ေဆးထိုးတဲ့ေနရာ မဲသြားမွာစိုးလို႔။

ဗိုက္လာအပ္ရင္ လုပ္ေပးမွာေလးေတြ ေျပာပါအံုးမယ္။ အေထြေထြစစ္ေဆးျခင္းဆိုတဲ့ ကုိယ္အေလးခ်ိန္၊ အရပ္၊ ေသြးဖိအား တိုင္းတာေတြနဲ႔ ႏွလံုး၊ အဆုပ္ နားေထာင္တာေတြ လုပ္ပါမယ္။ သိတဲ့အတိုင္း အရပ္ပုရင္ ခက္တတ္တယ္။ သိပ္မစိုးရိမ္နဲ႔ အရပ္မရွည္၊ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ လြယ္လြယ္ေမြးတာေတြ ရွိတာဘဲ။ ကုိယ္၀န္ရင့္လာလို႔ Doppler နဲ႔ စမ္းရင္ ေမြးလာမဲ့ သူ႔ကေလး ႏွလံုးခုန္သံကို ၾကားရလို႔ မိခင္ေလာင္းမွာ ပီတိေတြျဖာေနတာ သိပ္သေဘာက်ဘို႔ ေကာင္းလွတယ္။

ေသျခာေပါက္ ဗိုက္စမ္းေပးမယ္။ ဆီးစပ္ရိုး အထက္မွာ စျပီး စမ္းလို႔ရရင္ ကုိယ္၀န္က ၁၂ ပါတ္ရွိေနျပီ။ ခ်က္ေအာက္နားဆို ၂၀ ပါတ္၊ ခ်က္အထက္နားရွိေနရင္ ၂၂ ပါတ္။ ရင္ေခါင္းဆိုက္တယ္လို႔ေခၚၾကတဲ့ အျမင့္ဆံုးဆိုတာ ၃၈ ပါတ္။ ေမြးမွာက ၄၀ ပါတ္။ ကေလးေခါင္းက ေအာက္ဆင္းလာလို႔ နိမ့္လာတာပါ။ ၂၀ ပါတ္ဆိုရင္ ကေလးလႈတ္တာ သိမယ္။ မၾကာခင္ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ေလးက မေအဗိုက္ကို ကန္အံုးမယ္။ ကုိယ့္ကေလးေၾကာင့္ နာရတာကို ျပံဳးေနတတ္တာ မိခင္ေမတၱာ။

ေသြးစစ္တာမွာ A, B, AB, O ေသြးအုပ္စု၊ Rh factor နဲ႔ Hb ျဖစ္တယ္။ မိခင္က Rh-negative ျဖစ္ေနရင္ ကေလးနဲ႔သင့္-မသင့္ စစ္ရပါမယ္။ ေသြးအား နည္းေန-မေနဆိုတာ Hb အနည္းအမ်ားနဲ႔ သိေစတယ္။ VDRL for Syphilis ဆစ္ဖလစ္၊ Hepatitis B ဘီပိုး နဲ႔ HIV ရွိ-မရွိေတြလဲ စမ္းရမယ္။ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ German measles ကိုလည္း စစ္တယ္။

ဆီးစစ္တာက ၂ မ်ိဳးပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္စမွာ ဆီးထဲ Albumin ပါေနတတ္တယ္။ ဆီးလမ္းပိုး၀င္ရင္လဲ ပါတယ္။ ေဆးေသာက္ ေပ်ာက္တာပါ။ ဆီးခ်ိဳရွိ-မရွိ စမ္းရေသးတယ္။ ဆီးခ်ိဳရင္ ကေလးထြားတတ္တယ္။

Ultrasound Scan ကို ကိုယ္၀န္ႏုတံုး ၁ ခါနဲ႔ ရင့္ေတာ့ ၁ ခါ ရိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ အစားအမ်ားၾကီး မစားဘဲ၊ ေရအမ်ားၾကီး ေသာက္သြားပါ။ ေအာက္ပိုင္း အ၀တ္အစား ခြ်တ္လို႔ လြယ္တာ ၀တ္သြားပါ။ ကိုယ္၀န္ရွိတာကို ၅ ပါတ္ ကတည္းက Scan မွာ သိႏိုင္ျပီ။ ၇ ပါတ္မွာ ႏွလံုးအလုပ္လုပ္ေနတာေသျခာျပီ။ ၅ လ (၂၀ ပါတ္)က်မွ ကေလးအဂၤါ ခ်ိဳ႔ယြင္းမႈ ရွိ-မရွိကုိ စစ္ေဆးတာေကာင္းတယ္။ ေနာက္ သိခ်င္တာက သားအိမ္ထဲမဟုတ္ဘဲ သေႏၶတည္ေနတာလား။ ကိုယ္၀န္ ၆ ပါတ္ကတည္းက သိႏိုင္တယ္။ အမႊာဆိုတာလဲ သိမယ္။ ေရမႊာရည္ အနည္း-အမ်ား၊ ေဒါင္လိုက္၊ ကန္႔လန္႔။

ကုိယ္၀န္ေနာက္ပိုင္းမွ ရိုက္ရင္ အေရးၾကီးတဲ့အခ်က္ ၂ ခုသိမယ္။ အခ်င္းေနရာနဲ႔ ကေလးက ေျခကဖြါး ျဖစ္-မျဖစ္ သိဘို႔ ျဖစ္တယ္။ ၉၀% ေက်ာ္ ကိုယ္၀န္ေတြက ကေလးဟာ ေခါင္းက ေအာက္မွာ။ မဟုတ္ရင္ တင္ပါးဆံုျပဳေနတတ္တယ္။ ေစာေစာ ရိုက္တံုးက တင္ပါးဆံုျဖစ္ေနေပမဲ့ ကေလးဟာ သူ႔ဖါသာသူ လွည့္သြားတတ္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Scan ကို ေစာေစာရိုက္ထားရင္ ေနာက္ ထပ္ရိုက္တာ ေကာင္းတယ္။ တင္ပါးဆံုျပဳဆိုရင္ လွည့္ေပးဘို႔ လိုခ်င္လိုမယ္၊ ေမြးရင္လဲ ပိုျပီး ဂရူစိုက္ရမယ္။ ေနာက္တခ်က္က အခ်င္းဟာ ပံုမွန္ဆိုရင္ သားအိမ္အ၀နဲ႔ ေ၀းရတယ္။ နီးတာနဲ႔ ဖံုးေနတာဆိုရင္ ေသျခာေပါက္ ဗိုက္ခြဲေမြးရမယ္။ Scan ရဲ႕ေက်းဇူးဘဲ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္တံုး ATT ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ၂ ခါကို တခါနဲ႔တခါ ၁ လျခာျပီး ထိုးထားပါ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနတံုး မေသာက္သင့္တဲ့ေဆးေတြလဲရွိတယ္။

ေအာက္မွာ ေရးတာေတြက ေဆးခန္းအကူ ဆရာမေတြကို သင္ေပးရတာေတြပါ။ နားနားေနေန ဖတ္ၾကည့္ေပါ့။ အထဲက ရင္ေသြးကေလးလဲ နားေထာင္ေနလိမ့္မယ္။ နားနီးေတာ့ သူၾကီးလာရင္ ဆရာ၀န္ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္လာမွာေပါ့။

Dr. တင့္ေဆြ
၁၉-၃-၂၀၁၀

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စ လကၡဏာမ်ား Morning sickness
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၇ဝ-၈၅% ျဖစ္တတ္။ ပ်ိဳ႔-အန္ျခင္း၊ ရင္သားနာျခင္း၊ အစာအိမ္ျပႆနာေပးျခင္း၊ အားယုတ္ျခင္း၊ မၾကာ ခဏ ဆီးသြားျခင္း၊ ေမာပမ္းျခင္း၊ ေသြးအနည္းငယ္ ဆင္းျခင္း၊ ယခင္ကထက္ အားအင္ျပည့္၊ အေလးခ်ိန္ တိုးလာမည္။ အေနအထိုင္ ခက္ခဲလာမည္။ အေရျပားေျပာင္းလဲမႈမ်ားရွိမည္၊ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား ႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလည္း ေျပာင္း လာသည္။
Hyperemesis Gravidarum ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ အလြန္အႀကြံ အန္ျခင္း။ ဆိုး႐ြားသည္။ ၾကာလ်င္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့၊ အာဟာရနည္း၊ ဓါတ္ဆား အခ်ိဳးအဆ ေျပာင္းလဲျခင္းတို႔ ျဖစ္လာႏိုင္သည္။ ကိုယ္ဝန္ ၈-၁၂ ပတ္မွာ အျဖစ္မ်ားသည္။ အနားယူပါ။ အစာကို နည္းနည္းႏွင့္ အႀကိမ္ခြဲစားပါ။ ပ႐ိုတင္းမ်ားမ်ား စားသင့္ၿပီး၊ အဆီႏွင့္အစပ္ ေလွ်ာ့သင့္သည္။ DNS/NS/RL သြင္းေပးဘို႔ လိုႏိုင္သည္။ ORS ေသာက္ပါ။ ဂလူးကို႔စ္၊ ဗီတာမင္ B 1, B 6, မဂၢနီဆီယမ္ ေပးရမည္။
အအန္သက္သာရန္ Doxylamine 10 mg ႏွင့္ Vitamin B6 10 mg ေရာေပးသင့္သည္။ Promethazine 12.5-25 mg ကို ၄ နာရီျခား၊ Prochlorperazine 25 mg ကို စအိုမွ ၁၂ နာရီျခားေပးႏိုင္သည္။ Meclizine, Dimenhydrinate, Metoclo-pramide တို႔ကိုလည္း ေပးႏိုင္သည္။ ဂ်င္း(ခ်င္း) Ginger capsules of 250 mg taken 4 QID လည္း ေကာင္းသည္။
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ခံစားရမႈမ်ားအား ကုသေပးျခင္း
• ခါးနာျခင္း၊ အေနအထား ေျပာင္းေပးပါ။ ခြါျမင့္ဖိနပ္ မစီးရ။ အေလးအပင္မ မရ။ ခါးကုန္း၍မ မရ။ မလုပ္ရ။ ေျခေထာက္အား အျမင့္တြင္တင္၍ နားပါ။ ဒူးေကြး၍ ေဘးတဖက္ လွည့္အိပ္ပါ။ ေပါင္ျခားထဲ တခုခုခံထားပါ။ ခါးကို အပူ-အေအး တင္ေပးပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
• အသက္႐ွဴခက္ခဲျခင္း၊ ခါးမတ္မတ္ ထိုင္ပါ။ အိပ္လ်င္ ခပ္မတ္မတ္ အိပ္ပါ။ အသက္႐ွဴေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။
• ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ ေရ-အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။ အသီးအႏွံမ်ားမ်ား စားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။
• ႂကြက္သားနာျခင္း၊ (ကယ္လ္စီယမ္) ေဆးစားပါ။ လႈပ္ရွားလ်င္ သက္သက္သာသာလုပ္ပါ။
• အအိပ္ပ်က္ျခင္း၊ မအိပ္မီ ေရေႏြးျဖင့္ ေရခ်ိဳးပါ။ နားနားေနေနေန ထိုင္ပါ။
• အစာမေၾကျဖစ္ျခင္း၊ တေန႔ ၅-၆ ႀကိမ္ အစာနည္းနည္းခ်င္း စားပါ။ ေလထတတ္သည့္ အစားေရွာင္ပါ။ ဆိုဒါ-အင္တီအက္စစ္ေဆး မစားရ။ အစားစားစဥ္ ခပ္မတ္မတ္ထိုင္စားပါ။ စားၿပီးၿပီးခ်င္း မအိပ္ရ။ အစားစားၿပီး ၂ နာရီ အတြင္း ေလ့က်င့္ခန္းမလုပ္ရ။
• ပ်ိဳ႔-အန္ျခင္း၊ အိပ္ရာထ ထခ်င္း ဘီစကစ္။ ေပါင္မံု႔ကင္စားပါ။ အိပ္ရာထလ်င္ ခ်က္ခ်င္း အိပ္ရာကမဆင္းရ။ မႀကိဳက္သည့္ အနံ႔အသက္ ေရွာင္ပါ။ အန္တာမ်ားက ဆရာဝန္ျပပါ။
• Varicose veins ေသြးျပန္ေၾကာထံုးျခင္း၊ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ လွဲေနပါ။ အၾကာႀကီး မရပ္-မသြားရ။ ေျခအိပ္-ဖိနပ္ အၾကပ္ မစီးရ။ အထူးလုပ္သားသည့္ ေျခအိပ္သံုးပါ။ အျမဲထိုင္မေနရ။
• ေဖါေရာင္ျခင္း၊ ေျခေထာက္ ျမွင့္ထားပါ။ ဘယ္ဘက္ေစာင္း အိပ္ပါ။ ဆားေလွ်ာ့စားပါ။
• ရင္သား ႀကီးထြားလာမည္၊ နာမည္၊ တင္းမည္။ Nipple ထိပ္ဖ်ား အေရာင္ ရင့္လာမည္။ ထိပ္ဖ်ားဝင္ေနပါက ဆြဲထုတ္ေပးပါ။ ေရခ်ိဳးစဥ္ ႏို႔ထိပ္ဝကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။ Areola ေခၚ ႏို႔သီးေဘးမွ အေရာင္ညိဳအဝိုင္းတြင္ ဘဲ-ငန္း အေရျပားလို အသီးလံုးေလးမ်ား ေပၚလာမည္။ ရင္သားတြင္ အလံုး-အႀကိတ္ ရွိ-မရွိ စစ္ေဆးပါ။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ Antenatal Care (ANC) Prenatal care
မိခင္ေလာင္းတိုင္းအား သာမန္အားျဖင့္ ရက္သတၲ ၄ ပါတ္မွ ၂၈ ပါတ္ အတြင္း တလတႀကိမ္။ ၂၈ ပါတ္ မွ ၃၆ ပါတ္ အတြင္း တလ ၂ ႀကိမ္၊ ၃၆ ပါတ္ မွ ေမြးသည္အထိ တပါတ္တႀကိမ္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ANC လုပ္ေပးရ မည္။ ကိုယ္ဝန္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိပညာေပးရမည္။ Body weight အေလးခ်ိန္၊ Blood pressure ေသြးဖိအား တိုင္းပါ။ ကေလးအေနအထားႏွင့္ ႀကီးထြားမႈမ်ား မွတ္တမ္းတင္ပါ။ ကေလးႏွလံုးခုန္သံ။ Fetal Heart Sound (FHS) နားေထာင္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အားေဆးမ်ားေပးပါ။ ဆီး၊ ေသြး၊ စစ္ပါ။
ANC မွတ္တမ္းတင္ျခင္း။ ကိုယ္ဝန္ရွိဘူးသမွ် အေရအတြက္ကို G ဟု၎၊ အရွင္ေမြးသမွ်ကို P ဟု၎ ေရးမွတ္ရသည္။ Primigravida သားဦး ကိုယ္ဝန္ကုိ G 1 ဟု မွတ္ၿပီး၊ ေနာက္ကုိယ္ဝန္တိုင္းကို G 1, G 2 စသည္ ေခၚသြားသည္။ တခါမွ မေမြးဖူးလ်င္ P 0 ဟုမွတ္ပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိတိုင္း ကေလးအေကာင္း ေမြးခ်င္မွေမြးမည္။ ပ်က္တတ္သည္။ ကိုယ္ဝန္ပ်က္သည့္ အေရအတြက္ကို P ၏ ေနာက္က အေပါင္းလကၡဏာျဖင့္ ေရးသည္။ ဥပမာ G 3, P 1+1 ဆိုသည္မွာ တတိယကိုယ္ဝန္ ရွိၿပီး၊ ၁ ခါ အေကာင္းေမြး၍ ၁ ခါ ကိုယ္ဝန္ပ်က္ဘူး။
ေနာက္ဆံုးရာသီေပၚခဲ့သည့္ေန႔ Last Menstrual Period (LMP) ေနာက္ဆံုး ေသြးဆင္းေသာလတြင္ ပဌမဆံုး စလာသည့္ ေန႔ကိုယူပါ။ ေမြးဖြားမည့္ရက္ Expected Due Date (EDD) တြက္ပါ။ LMP ထဲသို႔ ၉ လႏွင့္ ၇ ရက္ ေပါင္းထည့္ပါက EDD ရသည္။ EDD ၏ ေရွ႔-ေနာက္ ၂ ပါတ္အတြင္း ေမြးႏိုင္သည္။ သာမန္အားျဖင့္ ေနာက္ဆံုး ရာသီေပၚအၿပီး ရက္ေပါင္း ၂၈ဝ သို႔မဟုတ္ ရက္သတၲပါတ္ ၄ဝ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ (၃၇-၄၂) ပါတ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ မွတ္တမ္း ေရး မွတ္ရာတြင္ ၁ ပါတ္ = ၇ ရက္၊ တလ = ၄ ပါတ္၊ တလ = ၃ဝ ရက္၊ ျဖင့္သာ တြက္ယူပါ။
ဓါတ္ခြဲစမ္းသပ္ျခင္းမ်ား ေအာက္ပါတို႔ကို ကုိယ္ဝန္ေဆာင္အားလံုး စစ္ေဆးရမည္။
• Blood grouping (A, B, AB, or O)
• Rh factor
• Hemoglobin (Hb)
• Hepatitis B virus
• Urine Sugar
• Urine Albumin
• (STDs, STIs) VDRL
• Ultrasound
ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ ေပးရမည့္ ေဆးမ်ား
Anti Tetanus Toxoid (ATT) တလျခားၿပီး၊ မေမြးမီ ၂ ခါထိုးၿပီး ျဖစ္ေစရမည္။ Iron သံဓါတ္၊ Folic acid ေဖါလစ္-အက္စစ္၊ ဗီတာမင္ ဘီအုပ္စု၊ Calcium ကယ္လ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ B 12
ဘာ့ေၾကာင့္ အေလးခ်ိန္ တိုးလာသသနည္း
မိခင္၏အာဟာရမ်ား = ၇ ေပါင္
တိုးလာေသာအေရ၏အေလးခ်ိန္ = ၄ ေပါင္
တိုးလာေသာေသြး၏အေလးခ်ိန္ = ၄ ေပါင္
တိုးလာေသာႏို႔ = ၂ ေပါင္
ႀကီးလာေသာသားအိမ္ = ၂ ေပါင္
ကေလး၏အေလးခ်ိန္ = ၇႔၅ ေပါင္
ေရႁမႊာေရ = ၂ ေပါင္
အခ်င္း၏အေလးခ်ိန္ = ၁႔၅ ေပါင္
စုစုေပါင္း တိုးသည့္အေလးခ်ိန္ = ၃ဝ ေပါင္

ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ မေသာက္သင့္တဲ့ေဆးမ်ား။ Arbor vitae, Beth root, Black cohosh, Blue cohosh, Cascara, Chaste tree berry, Chinese angelica (Dong Quai), Cinchona, Cotton root bark, Feverfew, Ginseng, Golden seal, Juniper, Kava kava, Licorice, Meadow saffron, Pennyroyal, Poke root, Rue, Sage, ေပြးကိုင္း Senna, Tansy, White peony, Wormwood, Yarrow, Yellow dock, Vitamin A (large doses)
၀က္ျခံေပ်ာက္ေဆး၊ Isotretinoin (Accutane) and Etretinate (Tegison)
အတက္ေပ်ာက္ေဆး၊ Phenytoin (Dilantin) and Carbamezapine (Tegretol)
အမူးေပ်ာက္ေဆး၊ Ergotamine and Methysergide
အကိုက္အခဲ-အနာေပ်ာက္ေဆးမ်ား၊ Aspirin, ibuprofen, and other (NSAIDs)
ေသြးမခဲေဆးမ်ား၊ Anticoagulant drugs
ပဋိဇီဝေဆးမ်ား၊ Azithromycin, Zithromax, Zmax, Zathrin, Erythromycin, Clarithromycin
ဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ခရီးသြားဝမ္းပ်က္ျခင္း၊ ဝမ္းကိုက္ျခင္းအတြက္ေဆး၊ Furazolidone
အေရာင္ေလွ်ာ့၊ နီျခင္းကိုသက္သာ၊ (အလာဂ်ီ) ျဖစ္ျခင္းကို သက္သာေစသည့္ေဆး၊ Prednisolone

Read more...

Wednesday, March 3, 2010

ထာ၀ရသူငယ္ခ်င္းမ်ား (ဘေလာ္ခ္) တြင္ ၀င္ေရာက္ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ား

ေခါင္းစဥ္။ “ဒီမိုကေရစီ ရလွ်င္ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္သလဲ။ ဘယ္လိုပံုစံနွင့္ ဒီမိုကေရစီကို လုိခ်င္တာလဲ။ တို႔ႏိုင္ငံသားေတြမွာ ဒီမိုကေရစီကို လက္ခံက်င့္သံုးႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ျပည့္ေနၿပီလား။ ဒီမိုကေရစီကို ဘယ္လိုနားလည္သလဲ။”

အျခားပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ေဆြးေႏြးခ်က္မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္မ်ား
• ကုိယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္သာေပးလိုက္ရင္ ျမင္းကိုခ်ဳိတပ္ေပးလိုက္သလိုျဖစ္သြားမယ္ထင္တာပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ မတန္ေသးပါဘူးဗ်ာ။
• စစ္တပ္ကေတာ့ ျပည္သူေတြကုိ အရမ္းခ်စ္ေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ စစ္မွန္တဲ့ သဘာ၀အႏွစ္သာရျဖစ္တဲ့ ဒီမုိကေရစီ ဆုိတာကုိ မေပးပါဘူးတဲ့ရွင္။
• ေျဖးေျဖးခ်င္း ေျပာင္းလဲယူရင္ အဆင္ေျပမွာပါ။ မတန္ဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
• ဘယ္လိုမူဘဲျဖစ္ပါေစ လူသာလ်ွင္အဓိက။
• ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ေတာင္းယူလို႔ ရတဲ့အရာ မဟုတ္ပါ။ တိုက္ယူလို႔ရတဲ့အရာ မဟုတ္ပါ။ မိမိကိုယ္တိုင္ က်င့္ၾကံမွသာ ရမယ့္အရာျဖစ္တယ္။
• လက္ရွိအစိုးရ ကိုယ္တိုင္ေတာင္မွ ျပည္သူေတြ ေရာ့ဒီမိုကေရစီယူဆိုျပီး ေပးလို႔မရႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႔က ဒီမိုကေရစီ ေရာက္ေအာင္ လမ္းညႊန္မႈကိုဘဲ ေပးႏိုင္မွာပါ။ ဦးေဆာင္မွုကိုဘဲ ေပးႏိုင္မွာပါ။
• ဗိုလ္ခ်ုပ္က တိုင္းျပည္အတြက္။ ဟိုတစ္ေယာက္က သမတလုပ္ခ်င္လို႔၊ သူေကာင္းစားခ်င္လို႔။ ၁၉၈၈ အေရး အခင္းကာလမွာ ဘာလို႔ လူေတြက အေရးအခင္းျဖစ္ျပီေဟ႔ဆိုျပီး သူမ်ား ဆန္ဂိုေထာင္ေတြ လိုက္ေဖာက္ရတာလဲ။ ဘာလို႔ အတင္းလုတာလဲ။ သူမ်ားအိမ္ေတြ မီးရွိဳတာလဲ။ ဒျမေတြ ၀င္တိုက္ရတာလဲ။ လူေတြ သတ္ေနၾကတာလဲ။ အ႔ဲဒါ ဒီမိုကေရစီလား။ ေနာက္ အႏွစ္ ႏွစ္ဆယ္ေလာက္မွာ ငါတို႔လိုခ်င္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ နိုင္ငံေတာ္ၾကီးကို ငါတို႔ကိုယ္တိုင္ ပိုင္ရမွာ အေသအခ်ာဘဲ။
• သူၾကီးသည္ အေၾကာင္းစံုသိျပီးကာ ျမိဳ႕မွလူတစ္ဦး၏ အၾကံေပးခ်က္အရ ေလးေထာင့္စက္ကူပံုးထဲတြင္ သပိတ္ ၅ လံုးထည့္၍ အျပင္မွ ဒီမိုခေလးစီးဟု ထံုးျဖင့္ေရးကာ ေပးလိုက္ေတာ့မွ ေပ်ာ္ရႊင္ကာ ျပန္သြားၾကေလေတာ့သည္။
• တပ္မေတာ္ထဲက တခ်ိဳ႕အရာရိွၾကီးေတြက အတၲၾကီးတယ္ေနာ္။ သူငယ္ခ်င္း ထင္သလို ေရြးေကာက္ပြဲကို မွန္မွန္ ကန္ကန္နဲ႔ က်င္းပေပးပါ႔မလား။ ဆႏၵခံယူပြဲတုန္းကလို ဖိအားေတြေပး၊ မဲေတြခိုးဆို ဘယ္လိုေၿဖရွင္းၾကမလဲ။
• ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းနည္းဟာ ဒီေန႔အခ်ိန္မွာ အသံုးမ၀င္ပါဘူး။ သူတို႔ေတြမွာ အင္အားရွိတယ္။ ငါတို႔ေတြမွာ စိတ္ဓါတ္ဘဲ ရွိတယ္။ တစ္ခ်ိန္မွာ ငါတို႔အနာဂတ္ ငါတို႔ကိုယ္တိုင္ ဖန္တီး ႏိုင္မယ့္ေန႔ကို ေရာက္လာမယ္။
• တုိ႔ႏုိင္ငံမွာ စား၀တ္ေနေရး မေျပလည္မႈေတြ မ်ားျပားလာပါတယ္ အဲဒီအတြက္ ႏိုင္ငံေရးဆုိတာကုိ စိတ္မ၀င္
စားႏိုင္ပါဘူး ပညာတက္လူတန္းစားေလာက္ကသာ သိတဲ့ႏုိင္ငံေရးပါ။
• ဒီမိုကေရစီ ရယူမွုာကို ကားတစ္စီးနဲ႔ ခရီးသြားေနတယ္လို႔ သတ္မွတ္ရင္ ပထမ က်ေနာ္ဟာ ကားေပၚကို အရင္ ေရာက္ေအာင္ ခရီးသည္အျဖစ္ တက္ရမယ္။ ဒရိုင္ဘာက သူသြားလိုရာကို ဦးတည္ေမာင္းမည္။ ခရီးကေ၀းတဲ့ အတြက္ ဒရိုင္ဘာဟာ ပင္ပန္းလာမယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ က်ေနာ္က ၀င္ျပီး ကူညီေမာင္းေပးမယ္။ ကားသည္ က်ေနာ္႔ လက္ထဲေရာက္ေနပါျပီ။ ကဲ ဘယ္ကို ေမာင္းမလဲ။
• ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရရဲ႕ ၇၀% ေလာက္က ဒီမိုကေရစီရဲ႕ သေဘာကိုသိမယ္မဟုတ္ဘူး။ ပထမဆံုး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ပညာတက္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေအာင္လုပ္ရမယ္လို႔ ထင္တယ္။
• ဒီမိုကေရစဲီဆိုတာ ႏွစ္သက္လက္ခံစရာေကာင္းေပမယ့္ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ တစ္ခုတည္းေသာ အေျဖေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
• ဘာမွမရွိတာထက္စာရင္ေတာ့ ေကာင္းမယ္လို႔ ထင္တာပဲေလ။
• ၂၀၀၈ အေျခခံဥပေဒက လူထုက ေထာက္ခံထားတာ မဟုတ္ပါ။ လိမ္ညာထားတာျဖစ္တယ္။
• သမိုင္းေၾကာင္းကို ေလ႔လာၾကည့္ပါ။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ပရိယာယ္ကို ေလ႔လာပါဦး။ သယံဇာတေတြလဲ ကုန္ပါျပီ။ တိုင္းျပည္လဲ အခြံပဲက်န္ပါေတာ့တယ္။ ေရြးေကာက္ပြဲၾကီးကိုလဲ မသက္သာလို႔လုပ္တာပါ။ ဖြဲစည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒကိုလဲ ေသျခာေလ႔လာပါဦး။ ဘယ္သူေတြ ေနရာယူထားလဲဆိုတာ။ ခုတပ္မေတာ္ေၾကာင့္ တိုင္ျပည္ၾကီး တိုးတက္ေနပါျပီေျပာတာ ဘယ္သူေတြတိုးတက္ေနလဲ ျပည္သူေတြလား ဘစ္ကားေပၚကို တိုးတက္ေနတယ္ေလ။
• လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ မေကာင္းကြက္၊ အားနည္းခ်က္ကိုမ်ား ေျပာရရင္ 12GB ရွိတဲ့ စတစ္တစ္ေခ်ာင္းဟာ တစ္ေန႔စာ ေတာင္ ထည့္လို႔ ဆန္႔ပါ႔မလား။
• ဒီမုိကေရစီကုိ တကယ္လုိ႔မ်ား ျမန္မာႏုိင္ငံ ရရွိခဲ့ရင္ မိန္းမေတြ ေထာင္ထဲမွာျပည့္ေနမွာ ေသခ်ာတယ္ေလ။
• တည္ၿငိမ္မႈရွိေအာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ဆိုေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးဖို႔နဲ႔ ဒီစနစ္ကို က်င့္သံုးဖို႔ အခ်ိန္ ဘယ္ေလာက္ ၾကာဦးမလည္း။ အမွန္အကန္ က်င့္သံုးတဲ့စနစ္ေရာက္ဖို႔ဆိုရင္ ဒီပံုတိုင္းဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ေၿမးေတြေတာ့ မွီပါ႔မလား။ စစ္သား မဟုတ္ေပမယ့္ ႏိုင္ငံအတြက္ အမ်ိဳးမ်ိဳးအနစ္နာခံ၊ စြန္႔စားလုပ္ၾကတဲ့ လူေတြလည္း ရွိတာပဲ။
• ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံက ဒီမုိကေရစီကုိ တကယ္လုိအပ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံပါ။ ဒီမုိကေရစီ ရလို႔ ဆုိးသြားမယ္ဆုိတာ လုံးဝ မျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။
• အားလံုး လက္ရွိ အေနအထာကို ခံယူလိုက္ပါ။ ျပီးရင္ သူတိုခင္းထားတဲ့လမ္းကို ၀င္ေလ်ွာက္ပါ။ လက္ရွိ တပ္မေတာ္က ေရးဆြဲထားတဲ့ အေျခခံဥပေဒမွာ လက္မခံခ်င္စရာေတြ ပါေနတယ္ဆိုေပမဲ့ အခုအေနအတားထက္ ပိုသင့္တဲ့ အေျခအေနေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။ အလံုးစံု ၁၀၀% ခ်ဴပ္ကိုင္ထားတဲ့ အေန အထားကေန % တခ်ိဳ႕ ေလ်ာ့သြားတာဟာ အရင္ထက္ ပိုေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါ။
• တိုင္းၿပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ရင္ စစ္သားကို အမိန္႔ေပးလို႔ စစ္သားက အမိန္နာခံရသလိုမ်ိဳးေတာ့ မေကာင္ဖူးေပါ႔။
• ဒီစစ္အစိုးရက သူေျပာတဲ့ အတိုင္းဘယ္တုန္းက လုပ္ဖူးလို႔လဲ၊ အရင္ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပမာဘဲၾကည့္ပါ။ သူတို႔မွာ ဦးေႏွာက္မရွိဘူး။ ၾကက္ဆူပင္စီမံကိန္း၊ ရာဘာစီမံကိန္း၊ ဆီအုန္းစီမံကိန္းေတြက သက္ေသျပေနတယ္။
• ၈၈မွာ ျပည္သူကို ကာကြယ္ခဲ့တာ စစ္တပ္ဆိုတာကို သမိုင္းေၾကာင္းကို နည္းနည္း ေလ႔လာၾကည့္ပါဦး။ ဘာလို႔ ေဆြးေႏြးအေၿဖရွာတဲ့နည္းကို မသုံးခဲ့တာလဲ။ ဘာေၾကာင့္ လက္နက္မဲ့ ေက်ာင္းသားလူငယ္ေတြကို အၾကမ္းဖက္ သတ္ဖ်တ္ခဲ့ရတာလဲ။ "စစ္တပ္ဆိုတာ ပစ္ရင္တည့္တည့္ ပစ္တယ္'' ေခါင္ေဆာင္ေကာင္း မပီသစြာနဲ႔ စိန္ေခၚခဲ့။
• စစ္တပ္ဆိုတာ နဂိုထဲက အာဏာနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းပါ။ ဒီေကာင္ေတြကိုယ္တိုင္က ဒီမိုကေရစီဆိုတာကို နားမလည္ပါဘူး။ စစ္တပ္ဦးေဆာင္ ေဖာ္ေဆာင္မဲ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ လူျပိန္းေတြေတာင္ သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ငါတို႔ႏိုင္ငံသားေတြမွာ ဒီမိုကေရစီဆိုတာကို လက္ခံက်င့္သံုးႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္း မရွိေသးပါဘူး။ မဲထည့္တဲ့လူ အားလံုးနီးနီးက ဘာႏိုင္ငံေရး ဗဟုသုတမွမရွိသလို လူမ်ိဳးစြဲလဲ ၾကီးၾကတယ္။
• ဒီမိုကေရစီ မရသင့္ေသးပါဘူးဗ်ာ။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ဒီမိုကေရစီ နားလည္တဲ့လူေတြ နည္းသြားလို႔ပါ။
• လူႀကီးေတြ ညီညြတ္ႀကပါေစလို႔ ဆုေတာင္းေနပါတယ္။ ေပါင္းလုပ္ေနတဲ့သူေတြေကာ ခြာၿပီး ဇတ္ႀကမ္း ေရးတဲ့သူေတြေကာ ညီညြတ္ရင္ မေ၀းေတာ့ဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္ဗ်ာ။
• ဒီမိုကေရစီကို ရေအာင္ လက္ရွိအေနအထားကေန ဘယ္လို သြားမလဲ။
• ဒီမိုကေရစီရရင္လည္း လြယ္လွေသးဘူး ထင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့က ဒို႔ဗမာလူမ်ိုဳးေတြရဲ႕ အက်င့္ပ်က္ ခ်စားမႈေတြနဲ႔ စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့မႈေတြက တမ်ိဳး၊ လူမ်ိဳးစုေတြက တမ်ိုဳးနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေျပာသလို ဖာႏုိင္ငံ မျဖစ္ရင္ေတာင္ ေတာ္လွေခ်ရဲ႕လို႔ ဆိုရလိမ္႔မယ္။
• အက်င့္ပ်က္လွတယ္ဆုိေပမဲ့ ျမန္မာလူ႔အဖြဲ႔အစည္းဟာ ေက်းလက္ေနအမ်ားစုနဲ႔ ဖြဲ႔ထားတာပါ။ ေတာသားေတြ ရုိးသားၾကတုန္းပါဘဲ။ အ ၾကတုန္းပါဘဲ။
• ေက်းရြာေနလူတန္းစားဟာ အသိအျမင္ နည္းပါးၾကပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ မလိမ္တတ္ပါ။
• မယုံရင္ ဗမာျပည္ထဲကုိလာ က်င့္ၾကည့္ပါ။ ေထာင္ထဲမွာ တစ္ဘ၀လုံး သြားေနရမယ္။
• ရထားေခါင္းတြဲ ပ်က္ေနလုိ႔မသြားႏိုင္တာ အသိသာၾကီးျဖစ္ေနတာကုိ ေနာက္တြဲေတြ သြားျပီးေတာ့ ျပင္ေနသလုိ ျဖစ္ေနမယ္ဗ်။
• ကမၻာမွာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြ မြဲေနတာေတြ ရွိပါတယ္။
• ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဘာလံုးပြဲတပြဲအေနနဲ႔ ျမင္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျပည္သူက ပြဲၾကည့္ပရိတ္သတ္ဘဲ။ ပြဲၾကည့္ ပရိတ္သတ္က ဘယ္လိုကန္ပါကြ၊ ဘယ္လိုေျပးပါကြ၊ ဘယ္လိုဂိုးသြင္းပါကြ၊ ဒါဘဲ ေျပာနိုင္တာဘဲ။ တကယ္ ကြင္းထဲမွာ ကန္ေနတဲ့ ပေလယာ ၂၂ ေယာက္နဲ႔ ဒိုင္လူၾကီးေတြကသာ ပြဲရဲ႕အေျဖကို ဆံုးျဖတ္ေပးသြားတာပါ။
• ၂၄ နာရီ လွ်ပ္စစ္မီးရမွာလားဟင္။
• မီဒီယာကို ကိုင္ထားရင္ မိႈင္းတိုက္လိုရတယ္ မွန္တယ္။ ဘယ္သူက အဲ႔ဒီမီဒီယာကို ကုိင္ထားတာလဲ။ အဲ႔ဒီ ကိုင္ထားတဲ့ သူေရာ ျမဲမွာလား။ က်ေနာ္႔ အျမင္မွာ အရာရာတိုင္းဟာ အေဟာင္းကို အသစ္နဲ႔ အစားထိုးေနရတဲ့ သဘာ၀တရားမွာ စုတ္ျပတ္သတ္ေနတဲ့ အေဟာင္းထည္ေတြကို က်ေနာ္ မၾကည့္ေတာ့ဘူး။ အစား၀င္လာမယ့္ အသစ္ေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားေတြ ျဖဴစင္ေနပါေစ။ ဖြဲ႔စည္းပံုကုိ ၉၃% နဲ႔ အတည္ျပဳတယ္။ ဘယ္သူ ေျပာတာလဲ။ အေဟာင္းေတြက ေျပာတာဘဲ။ ေနာက္ ၁၀ စုႏွစ္တစ္ခုမွာ အသစ္ေတြ ေရာက္လာမယ္။
• ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ နုိင္ငံက သယံဇာတ ေတာ္ေတာ္ၾကြယ္၀ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေကာင္းေကာင္း မွန္မွန္ကန္ကန္လုပ္တဲ့ အစုိးရ တတ္လာရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္တုိးတတ္လာႏုိင္စရာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခုလက္ရွိ ဘဘၾကီးေတြနဲ႔ ဆုိရင္ေတာ့ သိေတာ္မူတဲ့အတုိင္းပါပဲ ခင္ဗ်ာ။
• ဦးထုတ္မေဆာင္းခဲ့တဲ့ အရပ္သားဆိုင္ကယ္စီး သမားတစ္ေယာက္ ဆိုင္ကယ္တားခံရျပီး ဒဏ္ေငြ ေဆာင္လိုက္ရ ပါတယ္။ အစိမ္းေရာင္၀တ္ထားတဲ့ ပခံုးမွာအပြင့္သံုးပြင့္နဲ႔ ပုဂိၢဳလ္တဦးက ဦးထုပ္မပါဘဲ ျဖတ္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေမာ္ေတာ္ပီကယ္က ဖမ္းဖို႔ေနေနသာသာ အဲ႔ဒီ ဦးထုတ္ေဆာင္းမထားတဲ့ အစိမ္းေရာင္၀တ္ထားတဲ့လူကို သြားျဖဲျပီး အေလးျပဳလိုက္တာ ျမင္လိုက္ရေသးတယ္။
• တိုးတက္ေသာႏိုင္ငံကေန ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံ၊ အဆင္းရဲဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္လာရတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လည္း။ စစ္လက္နက္ေတြ ၀ယ္၊ လူထုနဲ႔ ေက်ာင္းသားေတြကိုသတ္။ ဘုရားသားေတာ္ေတြကို မသမာတဲ့ နည္းလမ္းေတြ က်င့္သံုး။ ႏိုင္ငံတကာမွာ လိမ္ေတာင္း။ ဒီလိုအက်င့္ပ်က္ေနတဲ့ မသမာ၀ိုင္းသားေတြရဲ႕ေခါက္ရိုးေတြရွိေနလို႔ အရိုးစြဲမေနဘို႔ လိုလိမ္႔မယ္။
• တပ္မေတာ္သည္သာလ်ွင္ တည္ျငိမ္မွု၊ မူ၀ါဒ ခိုင္မာဆံုး အဖြဲ႔အစည္းဆိုတာ ဘယ္သူမွ ျငင္းလို႔မရပါဘူး။ ဒီအဖြဲ႔က ပထမအဆင့္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ျငိမ္ေအာင္လုပ္ခဲ့ျပီးပါျပီ။ ဒုတိယအဆင့္မွာ ဒီမိုကေရစီ ေရာက္ေအာင္သြားဖို႔ လမ္းစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ခဲ့ျပီး အခု သူတို႔ဟာ သူတို႔ေျပာတဲ့ အဆင့္အတိုင္း သြားေနတာကို ရွင္းရွင္းၾကီး ျမင္ေနရပါ တယ္။ ဖြဲံစည္းပုံ အေျခခံဥပေဒၾကီးလဲ ျပီးပါျပီ။ ျပီးရင္သူတို႔ေတြ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္လိမ္႔ၾကမယ္။ အားေပးလိုက္ပါ။
• လမ္းတ၀တ္ေတာ့ ေဖာက္လို႔ၿပီးေနၿပီ။ ဆက္ၿပီးလုပ္အားေပးလိုက္ဦး။ လမ္းလဲဆုံးေရာ ေသမင္းတိုင္းျပည္ေရာက္။
• ႏိုင္ဖို႔အခြင့္အလမ္းရွိပါသလား။ ႏိုင္ေအာင္လုပ္ႏိုင္မယ့္နည္းလမ္းရိွပါသလား။ အေကာင္းဆံုးက မႏိုင္ရင္ ပူးေပါင္းပါ။ မႏိုင္လည္းမႏိုင္ဘူး။ ႏိုင္မည့္နည္းလမ္းလည္းမရိွဘဲနဲ႔ မပူးေပါင္းႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ဒါဟာပုဂၢိဳလ္ေရးအရ စစ္အစိုးရအေပၚ မုန္းတီးမႈတစ္ခုပါဘဲ။
• ေက်းလက္မွာ ေတာသားလူလည္ေတြ ရွိေနျပီ၊ လိမ္ညာသူေတြ ရွိေနျပီဆုိတာ ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူတစ္ဖြဲ႔လုံး ကုိ ပ်က္စီးသြားေစေလာက္တဲ့ လိမ္ညာမူမ်ဳိးေတြကုိ ေက်းလက္ေနသူေတြေရာ ျမိဳ႕ျပ ေနသူေတြေရာပါ ျပည္သူေတြထဲမွာ က်ဴးလြန္ၾကသူ နည္းပါေသးတယ္။
• ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ နုိင္ငံေရးေတြမသိေပမယ့္ ဦးသန္းေရႊကို ေလးစားပါတယ္။ ဘာလို႔ဆို သူဟာ သူ႔အတြက္ ဘ၀ကို အသက္ထက္ရွင္ေနရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ နုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ဟာ အခ်ိန္တိုင္း သူ႔အသက္ အတြက္ လံုျခံဳမႈကို အျပည့္ယူျပီး၊ အျမဲေနရပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ေလာက္ေတာင္ လြတ္လပ္မႈမရွိပဲ အားလံုးအတြက္ ေနေနရတာပါ။

Dr. တင့္ေဆြ၏ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ား
ဒီေခါင္းစဥ္ကို သေဘာက်တယ္။ ဝင္ေရးသူေတြကလဲ အေတာ္မ်ားတာဘဲ။ လူငယ္ေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္ ဝင္ေရးရင္ ေကာင္းပါ့မလား။ ေဆြးေႏြးစရာေတြ တပံုၾကီးရွိတယ္။ အႏွစ္ႏွစ္အလလ သင္ဆရာ၊ ျမင္ဆရာ၊ ၾကားဆရာေတြဆီကေန သိတာေတြေရာ၊ အႏွစ္ႏွစ္အလလ ကုိယ္တိုင္ လုပ္တာေလးေတြေရာ။

ကုိယ္ၾကိဳက္-မၾကိဳက္ဆိုတာေတာ့ ကုိယ့္အျမင္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္ၾကီးတခုလံုးနဲ႔ လူေတြအားလံုးကို အကဲျဖတ္ၾကရာမွာေတာ့ ခပ္ေပါ့ေပါ့ သြားေျပာမိရင္ ေစာ္ကားရာက်ႏိုင္တယ္။

ဒီအေမးမ်ိဳးက သုေတသန ေကာင္းေကာင္း လုပ္တာနဲ႔ေတာင္ မလံုေလာက္ပါ။ အရြယ္ေရာက္သူ အမ်ားစုၾကီးက သူတို႔ရဲ႕ သေဘာဆႏၵကုိ (တရားဝင္) ထုတ္ေဖၚခဲ့ဘူးပါျပီ။

ကုိယ့္သေဘာကုိ ေျပာတာေတာင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေျပာခြင့္မရတဲ့ ဘဝဆိုးၾကီးထဲက လူေတြကို မျပစ္မွားမိၾကဘို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုး ဆင္ျခင္ဘို႔ လိုမလား။

ကိုယ္မၾကိဳက္တာ မၾကိဳက္ေၾကာင္းေျပာပါ။ မတန္ရင္လဲ မတန္ေၾကာင္းေျပာပါ။ သူမ်ားေတြလဲ မၾကိဳက္ေလာက္ဘူး၊ မတန္ဘူး မေျပာသင့္ပါ။

ေရးထားျပီးသူေတြ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ မတူၾကပါ။ ဒါ သိပ္ ရိုးသား မွန္ကန္တဲ့ လူ့စရိုက္ပါ။ အဲလို ကြဲလြဲခြင့္ရွိတယ္ဆိုတာ ဒီမိုကေရစီပါ။

ဒီေခါင္းစဥ္ကို ရန္ကုန္မွာ (ဝပ္ေရွာ့ခ္) ေလးတခု လုပ္လို႔ရပါသလား။ မလုပ္သင့္ဘူးလား။ လုပ္သင့္တာကို လုပ္ခြင့္မရွိရင္ ဘာလဲ။ သိတဲ့အတိုင္းဘဲ။

တင့္ေဆြ
၁၅-၂-၂ဝ၁ဝ

ကုိယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္သာေပးလိုက္ရင္ ျမင္းကိုခ်ဳိတပ္ေပးလိုက္သလိုျဖစ္သြားမယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ကို တိတိက်က် သိဘို႔လိုပါတယ္။ ျဖစ္ခ်င္တာေတြျဖစ္၊ ပ်က္ခ်င္တာေတြ ပ်က္ေနၾကတာေတြဆိုတာေတြက ဘာေတြပါလဲ။

ျဖစ္ပ်က္ေနၾကတာေတြကို ၁ ပါတ္အတြင္း သတင္းမွာေတာ့ ဒီလိုဖတ္ရပါတယ္။
• အင္းစိန္ေထာင္တြင္း အထူးတရား႐ံုကေန ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႏွစ္ အခ်ခံရေအာင္ ငါးထပ္ႀကီးေက်ာင္းတုိက္က သံဃာေတာ္တပါးက နာဂစ္မုန္တိုင္း ဒုကၡသည္ေတြကို ဘာလို႔သြားကူညီခဲ့ရတာလဲ။
• အထဲမွာ အလုပ္ရွိရွိ-မရွိရွိ၊ မိသားစု စားမေလာက္ေလာက္၊ မေလာက္ေလာက္ လူေတြက သိန္းနဲ႔ခ်ီျပီး ႏိုင္ငံျခားကို ထြက္အလုပ္လုပ္ေနၾကတာ ျဖစ္ခ်င္တိုင္းျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္တာလား။
• အေျခခံလစာ ေလာက္ေလာက္၊ မေလာက္ေလာက္ စက္ရံုေတြမွာ အလုပ္သမားေတြက ဆႏၵမျပသင့္ဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တာလား။
• အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနကေန စက္မႈဇုန္အတြင္း မဝင္ေရာက္ေအာင္ ကန္႔သတ္ရေအာင္ ဘာ့လို႔ မီိဒီယာ သမားေတြက လႈိင္သာယာစက္မႈဇုန္ အလုပ္သမား ဆႏၵျပဓာတ္ပံုေတြ ရိုက္ခ်င္ေနၾကတာလဲ။
• ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ မတရားတရားစြဲခံေနရသူေတြအတြက္ သြားျပီး ေရွ႕ေနလိုက္ေပးေနၾကလို႔လား။
• အဂၤါေန့တိုင္း အားအားယားယား ဘုရားသြား ဆုေတာင္းေနၾကလို႔လား။
• အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ခံယူထားတဲ့ ကိုညီညီေအာင္ကလဲ ဘာ့လို႔ ျမန္မာျပည္ျပန္လာခ်င္ရတာလဲ။
• စစ္ေတြမွာလို အင္တာနက္ဆိုင္တိုင္းမွာ သီးသန္႔ အခန္းတခုကို ရဲက ဖြင့္ခိုင္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ တလံုးနဲ႔ ထိုင္ျပီး၊ ေစာင္ၾကည့္ေနရေလာက္ေအာင္ လူေတြက ဘာလို႔ အင္တာနက္ လာသံုးေနၾကရတာလဲ။
• ကေလးေတြ စစ္ထဲဝင္တာကို အရြယ္ေရာက္ေရာက္၊ မေရာက္ေရာက္ မိဘေတြက မ်က္ရည္စက္လက္နဲ႔ ကေလးျပန္ရေအာင္ ေခၚေနၾကလို႔လား။

ကန္တတ္တဲျမင္းကို ခ်ိဳတပ္ေပးတာေတာ့ မေကာင္းဘူးေပါ့။ အကန္ခံရတဲ့လူေတြ အကန္ခံေနရပါတယ္လို႔ ေအာ္ေျပာခြင့္ေလးရွိတာေလးက ဒီမိုကေရစီပါဘဲ။

၁၈-၂-၂၀၁၀

မွန္ပါတယ္၊ “အက်င့္ပ်က္ ခ်စားမႈ” ဆိုတာ Transparency International ရဲ႕ Corruption Perceptions Index 2009 အရ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၈ဝ ထဲမွာ ၁၇၈ လိုက္ေနတယ္။ စာရင္းရဲ႕ေအာက္ဆံုးက တိုင္းျပည္ေတြမွာ စနစ္ မေကာင္းျဖစ္ေနတဲ့ အခ်က္က သြားတူေနတယ္။ ဒီမိုကေရစီတခ်က္ထဲေၾကာင့္ ခ်စားမႈနည္းတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သိပ္မလြတ္လပ္အံုးေတာ့ ဥပမာ နံပါတ္ ၃ ေနရာက စကၤာပူမွာ တရားဥပေဒက ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တယ္။ နံပါတ္ ၇၈ သာရွိတဲ့ တရုပ္မွာေတာင္ အဲလိုျဖစ္ရင္ ေထာင္ဒဏ္ အမ်ားၾကီးခ်တယ္။

“စည္းကမ္းမဲ့မႈ” ဆိုတာလဲ သုေတသနေတာ့ မဟုတ္ဘူး အေတြ႕အၾကံဳအရေျပာရရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြက ပိုဆိုးလာတယ္ ထင္တယ္။ သခၤ်ာလိုတြက္ရင္ ဒီအတိုင္းဆို ပိုဆိုးလာႏိုင္တယ္။ ေျပာင္းသင့္ေနပါျပီ။ လြဲေနတာ၊ ဆိုးေနတာ၊ မေကာင္းျဖစ္ေနတာေတြကို ျပဳျပင္တယ္ဆိုတာ ဥပေဒတို႔ အမိန္႔တို႔နဲ႔ လုပ္လို႔ရတာေတြ ရွိသလို၊ ပညာေပးတဲ့နည္း၊ ေဆြးေႏြးနည္း စတာေတြနဲ႔ပါ လုပ္ရတာ။ မိသားစုတခုမွာ အေဖက ခပ္မာမာေျပာျပီး မေအက ေခ်ာ့ေျပာရတာမ်ိဳး။ တိုင္းျပည္တခုဆိုရင္လဲ တလမ္းသြားနည္းနဲ႔ မလံုေလာက္ႏိုင္ဘူး။ “မေကာင္းတာကို ေထာက္ျပႏိုင္တဲ့ အေျခအေန” ရွိမွ။

“ေရသာခိုအေခ်ာင္ လိုက္ခ်င္စိတ္” ဆိုတာကို ျပဳျပင္ခ်င္ရင္ ဦးေဆာင္လမ္းျပသူေတြက ေကာင္းဘို႔လိုတယ္။ ပညာေပးမဲ့ သူေတြကလဲ ေကာင္းဘို႔လိုတယ္။ ဒီေတာ့ ေကာင္းတဲ့လူေတြကို “စိစစ္ ေနရာေပးခြင့္” ရွိဘို႔ လိုလာေရာ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြ ဥာဏ္သာမက စာရိတၱအရာမွာပါ မညံ့ပါ။ လက္ဘက္ရည္ဘိုး ေတာင္းရတာက သု့ကေလး ညေနစာေလးေကြ်းဘို႔ ဘယ္ကမွ ရွာမရလို႔ေနမွာပါ။ အဲ႕႕႕ လူၾကီးတေယာက္ကို ေတြ႕ခ်င္ရင္ ေရႊနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ (နိမ္းကပ္) ယူလာမွ ရတာကေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့။

“အခု ဘာမွမေကာင္းလို႔ ေကာင္းတာကို မေျပာင္းသင့္ေသးဘူး” ဆိုတာ မွန္ပါ့မလား။ ၆ဝ ခုႏွစ္မ်ားကဆို အာရွမွာ ပညာေရး ထိပ္ဆံုးကရွိခဲ့တာ။ ဆန္တင္ပို့တာ အမ်ားဆံုး။ ၆ဝ ေက်ာ္မွာ ျပည္ေတာ္ျပန္ၾကရတဲ့ အိႏၵိယသားေတြက အခုျပန္ေျပာၾကတယ္၊ “သူတို႔ ေနခဲ့ရတံုးက ဗမာျပည္မွာ ညအိပ္တာေတာင္ ဝိုင္းတံခါးပိတ္စရာ မလိုေအာင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လူမ်ိဳးေတြက အက်င့္ သိပ္ေကာင္းၾကတာ” တဲ့။

နဂိုအခံေကာင္းတဲ့ လူမ်ိဳးကို အေျခအေနေတြက မေကာင္းရာ တြန္းပို့ေနတယ္လို႔ ေျပာခ်င္တယ္။ “အေျခအေနေျပာင္းပါမွ ေကာင္းစရာလမ္း ရွာရမယ္။” သူမ်ားတိုင္းျပည္ေတြကို ၾကည့္တာထက္ ကိုယ့္သမိုင္းကို ၾကည့္ျပီး အနာဂတ္ ေကာင္းေအာင္ အခုလုပ္ၾကရမွာပါ။

လုပ္တဲ့လူေတြက လုပ္ခြင့္ကေလးရွိသေလာက္ လုပ္ေနၾကတယ္။ ေဆြးေႏြးသူတဦးေဖၚျပတဲ့ ဆရာေတာ္ေရာ၊ ေနာက္တဦး ကိုးကားတဲ့ စာေရးဆရာေရာ၊ တျခားသူေတြပါ လုပ္ေနၾကတယ္။ ေဟာခြင့္၊ ေျပာခြင့္၊ ေရးခြင့္၊ ကဗ်ာစပ္ခြင့္၊ သီခ်င္းေရးခြင့္၊ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ခြင့္ေတြ ရွိေလေလ အေကာင္းေတြ တိုးလာေလေလေနမွာပါ။ “ေကာင္းတာ လုပ္ခြင့္ ရွိတာကို ေကာင္းမြန္တဲ့စနစ္ ေခၚပါတယ္။”

၁၈-၂-၂၀၁၀

“ဒီမိုကေရစီစနစ္ နဲ႔ ေဘာလံုးပြဲ”
အဲလိုေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အားလံုးပါ၀င္ခြင့္ရွိတာကို ဒီမိုကေရစီ ေခၚတယ္။

ကစားေနသူေတြကို မကစားခင္ေရာ၊ ကစားေနတံုးမွာေရာ ကစားျပီးေတာ့ပါ ေ၀ဖန္ခြင့္၊ ျပဳျပင္ခြင့္၊ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ အသံုးမက်ဘူးအထိ ေျပာခြင့္၊ ေရးခြင့္ ရွိရတယ္။ ေ၀ဖန္သူကို ေႏွာင့္ယွက္၊ ဖမ္းဆီး၊ အလုပ္ျဖဳတ္၊ ဆိုင္သိမ္း၊ ပစၥည္းသိမ္း၊ ေထာင္ခ် မလုပ္ရဘူး။ ေရးတာကိုလဲ မလိုအပ္ဘဲ ဆင္ဆာမျဖတ္ဘူး။

ကုိယ္က ကစားသမားျဖစ္ေအာင္ ေတာ္ရင္လဲ မ်က္ႏွာမလိုက္ဘဲ အေရြးခံရခြင့္ရွိတယ္။ မ်က္ႏွာလိုက္ ေရြးသူကိုလဲ ေ၀ဖန္ေထာက္ျပခြင့္ရွိျပီး၊ မမွန္သူကုိ အေရးယူႏိုင္တယ္။ အေရးယူတာကလဲ တရားဥပေဒအရေပါ့။ ဥပေဒကို ေရးဆြဲခြင့္က လူထုကေန တာ၀န္ေပးအပ္ခံထားရသူေတြကသာ ေရးခြင့္ရွိရမယ္။

ကစားသူနဲ႔ ပရိတ္သတ္သေဘာက ေနရာတိုင္းမွာ ရွိပါတယ္။ ဟစ္တလာ၊ စတာလင္၊ လက္ထက္ေတြမွာလဲ ရွိခဲ့တယ္။ အိုဘားမား၊ ေဂၚဒြင္ဘေရာင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေတြမွာလဲ မထူးဘူး။ အဆံုးအျဖတ္ေပးသူ၊ အမိန္႔ေပးသူ၊ စီမံခန္႔ခြဲသူေတြက လူဦးေရးနဲ႔ တြက္ရင္ အနည္းစုသေဘာျဖစ္တယ္။ မတူတာကေတာ့ အမိန္႔ေပးတာနဲ႔ အေကာင္အထည္ေဖၚတာေတြမွာ မွားရင္၊ မၾကိဳက္ရင္ ျပန္ေျပာခြင့္၊ ဆႏၵေဖၚထုတ္ခြင့္၊ ျဖဳတ္ခြင့္၊ ရွိတာနဲ႔ မရွိတာဘဲ။ တခ်ိဳ႕စနစ္ေတြမွာ နည္းနည္း၊ တခ်ိဳ႕မွာ မ်ားမ်ားရွိတာေတာ့ ကြာေသးတယ္။

“ဒုိုင္လူၾကီး” နဲ႔ ဆင္တာက ဖြဲ႔စည္းပံု၊ တရားေရးစနစ္တို႔ ျဖစ္တယ္။ ဒါေတြကိုလဲ လူအမ်ားကေန လြတ္လပ္ ပြင့္လင္းစြာနဲ႔ ေရးသားခြင့္ရွိမွ၊ ခန္႔အပ္ခြင့္ရွိမွ ဒီမိုကေရစီေခၚတယ္။ “ကိုယ့္အစုကသာ ထိပ္မွာရွိရမယ္” လို႔ သတ္မွတ္ ေပးတာမ်ိဳးက တျခားျဖစ္တယ္။ ကို္ယ္က ေနရာ၊ အာဏာ ယူခ်င္တာေၾကာင့္ “လူေတြ ဒီစနစ္နဲ႔ မတန္ေသးဘူး၊ Disciplined democracy စည္းကမ္းရွိတာလုပ္ရမယ္။” “Guided democracy လမ္းညႊန္ေပးမွရမယ္” ဆိုျပီး ၀ါဒျဖန္႔တယ္။ “ငါေတာ္တယ္” လို႔ လူတိုင္းက ေျပာလို႔ရတာခ်ည္းဘဲ မဟုတ္လား။ “အမ်ားကညံ့တယ္လို႔ သြယ္၀ိႈက္ေျပာတာက ေစာ္ကားတာဘဲ။”

ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္နဲ႔ လူမ်ိဳးေတြက ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ တန္ပါတယ္။ ကိုက္ညီတယ္။ အခ်က္အလက္ အမ်ားၾကီးထဲက တခ်ိဳ႕ေျပာရရင္ ပညာတတ္ေတြလဲ အလံုအေလာက္ ရွိတယ္။ ပါတီစံုေရြးေကာက္ပြဲၾကီးတခုကိုလဲ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ေက်ာ္ျဖတ္ခဲ့ျပီးျပီ။ ေတာနယ္ေတြမွာကို ေရဒီယိုနားေထာင္တဲ့ ပရိသတ္က မနည္းဘူး။ ေခတ္ဆိုးၾကီးေတြကို ျဖတ္သန္းေနၾကရလို႔ အေကာင္းနဲ႔ အဆိုး ေသျခာေပါက္ ခြဲတတ္ၾကတယ္။ တိုင္းျပည္ေရာ လူေတြပါ စီးပြါးေရးက ညံ့လြန္းေနတာ ၾကာျပီမို့ အခုလုပ္ေနသူေတြ အသံုးမက်မွန္း ေရေရလည္လည္ သိေနၾကတယ္။

ပညာေရးစနစ္ကို ကိုင္ထားရင္ လူငယ္ေတြကို သမိုင္းအမွားကို သင္ေပးမယ္။ မီဒီယာကို ကိုင္ထားရင္ လူေတြကို မွိဳင္းတိုက္လို႔ရတယ္။ “ငါတို႔ဘဲ ေကာင္းတယ္၊ ငါ့လူေတြသာ ေတာ္တယ္” လို႔ခ်ည္း ေန့တိုင္း ေျပာေနႏိုင္တယ္။ ေတာ္ေတာ့လူေတြက ခဏခဏေျပာတာကို အဟုတ္ ထင္တတ္တာကိုး။ သူတို႔နဲ႔ မတူသူေတြကိုလဲ လူဆိုးလူညံ့ေတြဆိုျပီး ဆက္ခါဆက္ခါ ေျပာေနႏိုင္တယ္။ ေတာ္ေတာ့လူေတြက ေနာက္လူေတြလဲ ထူးမွာမဟုတ္ပါဘူးလို႔ ျမင္လာေစမယ္။

ဒီမိုကေရစီဆိုတာ လူအမ်ားစုကို အေျချပဳတာဆိုေတာ့ လူအမ်ားစုက ညံ့ေနရင္ လူလည္ေတြကေန လိမ္စားလို႔ရတယ္။ ပိတ္ထားေတာ့ ေရမရွိဘူး ထင္ေနရတယ္။ ဟိုဘက္မွာ ေရမရွိဘူးလို႔ ေျပာတာသာ ၾကားေနၾကရမယ္။ ေရကာတာ တံခါးသာ ဖြင့္လိုက္ရင္ ေရေတြဟာ ဒလေဟာ စီးဆင္းလာမွာ အမွန္ပါ။ အၾကာၾကီး ေအာင္းထားတာကို ဖြင့္တဲ့အခါ အမိႈက္သရိုက္ေတြလဲ ပါမွာအံုးေပါ့။ ဒီထက္ၾကာေလ ဆိုးေလ။

၂၆-၂-၂၀၁၀

အျပဳသေဘာပါလို႔ ေဆြးေႏြးရတာ ေကာင္းပါတယ္။

ဘယ္လို၊ ဘယ္နည္းဆိုတာကို လူေတြ အမ်ားၾကီး ေျပာ၊ ေဟာ၊ ေရးေနၾကတယ္။ ေဟာတယ္ဆိုတာက အလြန္႔အလြန္ နည္းတယ္။ အဖြဲ႔အစည္း ေခါင္းေဆာင္ေတြက၊ ၀ါရင့္ သဘာရင့္ေတြက၊ တာ၀န္ရွိသူေတြကသာ ေဟာရတာ။ အေျခအေနက မေပးဘူး မဟုတ္လား။ သုေတသီေတြ၊ သံုးသပ္သူေတြက ေျပာၾကရတာ။ ေရးၾကတာကေတာ့ မ်ားလွတယ္။ ၾကိဳက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ၾကိဳက္သလို ေရးေနၾကတာ ဒီစာ အပါအ၀င္ေပါ့ဗ်ာ။

အဲလိုျဖစ္ေနခဲ့တာကလဲ အေတာ္ၾကာပါျပီ။ နည္းေတြ၊ ဗ်ဴဟာေတြ၊ မဟာဗ်ဴဟာေတြ၊ စံုလွပါျပီ။ တခ်ိဳ႕က ေျပာ-ေဟာ-ေရးတာတခုခုကို လုပ္ျပီး တခ်ိဳ႕က လက္ေတြ့ လုပ္ၾကတယ္။ လက္နက္ကိုင္တာလဲ ပါတာေပါ့။ ဆႏၵျပတာလဲ ပါတယ္။ အၾကမ္းမဖက္နည္းလမ္း၊ ႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္း။ ေနာက္ျပီး ဒဏ္ခတ္နည္း၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္နည္း၊ အထဲလႈတ္ရွားမႈ၊ အျပင္လႈတ္ရွားမႈ၊ ဟန္ခ်က္ညီေဆာင္ရြက္တာ စသျဖင့္ စံုမွစံု။

“မေအာင္ျမင္ေသးတာ ဘာလို႔လဲ” ဆိုတဲ့ သံုးသပ္မႈကိုလဲ ေဒါင့္အသီးသီး၊ လူပုဂၢိဳလ္အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန စဥ္ဆက္မျပတ္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကေသးတယ္။ အမ်ားဆံုးေျပာေလ့ရွိတာတခုက “မညီညြတ္လို႔” ဆိုတာ ေတြ့ရတယ္။ ခ်ဥ္းကပ္မႈဆိုတဲ့ (ဆန္ရွင္) နဲ႔ (အင္ေဂ့ခ်္မင့္) ႏွစ္မ်ိဳးကြဲေနလို႔ မထိေရာက္ဘူးလို႔လဲ ဆိုၾကတယ္။ ပုစြန္ဆိတ္ေခါင္းေပၚ ပံုခ်တာလဲ မနည္းဘူးေပါ့။

မေအာင္ျမင္ေသးခင္မွာ အျပစ္ေျပာတာ၊ အေျပာခံရတာ သဘာ၀ပါ။ ၀င္လုပ္သူေတြကို ဦးညြတ္ျပီး၊ မွန္တဲ့ဘက္ကေန ၀င္ေျပာ၊ လိုက္ေရးေပးသူေတြ အားလံုးကို ေက်းဇူးတင္ဘို႔ ထိုက္တယ္။ မားကို့စ္၊ ပီႏိုေခ်း၊ တို႔ကို အာဏာ မရွိေတာ့ တာေတာင္ ေထာက္ခံသူေတြရွိတယ္။ သူ႔တို႔ကို ေတာ္လွန္ေနတံုးဆို မေျပာနဲ႔ေတာ့ေပါ့။

လူတိုင္းက ေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကပါတယ္။ အေရးသမားေတြက က်ည္လြတ္နယ္ေျမကမို့ တပုဒ္ျပီး တပုဒ္။ ခက္တာက ပေရာ္ဖက္ဆာ တေယာက္ဟာ သူ႔ေကာက္ခ်က္တခု မွားသြားရင္ ေနာက္စာတအုပ္ ထြက္လိုက္ယံုျဖစ္ေပမဲ့ ႏိုင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ မွားသြားရင္ တိုင္းျပည္ပါ နာသတဲ့။

သီအိုရီေတြကလဲ အမ်ားသာ၊ သမိုင္းစာအုပ္ဆိုတာေတြကလဲ ပြင့္လင္း လြတ္လပ္မႈရွိတဲ့ေနရာမွာ ေဒါင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ေလ့လာေရးသားၾကတယ္။ ဖတ္လို႔၊ မွတ္လို႔ မကုန္တဲ့ ပညာတရပ္ပါဘဲ။ သမိုင္းကိုဘာလို႔ သင္ရတာလဲ ဆိုတာကို ဆရာ့ ဆရာၾကီးေတြ ေျပာတာက မအေအာင္လို႔၊ သင္ခန္းစာယူတတ္ေအာင္လို႔ ဆိုျပီးမွတ္သားရတယ္။ မအသူမ်ားဟာ အတိတ္သမိုင္းမွာ မေကာင္းလို႔ အနာဂတ္လဲ ဆိုးမယ္လို႔ မယူသင့္ဘူးေပါ့။

“ခ်က္ခ်င္း မင္းသြား ငါလာ မလြယ္ဘူး” ဆိုတာ ေထာက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တခ်ိဳ႕ေတာ္လွန္ေရးေတြက အႏွစ္ ၆၀၊ တခ်ိဳ႕လံုးပမ္းတာေတြက အႏွစ္ ၄၀၊ တခ်ိဳ႕ၾကိဳးပမ္းမႈက အႏွစ္ ၂၀ အနည္းဆံုး ရွိသြားျပီ။ ခ်က္ခ်င္းထက္ေတာ့ အေတာ္ၾကီး ၾကာလွပါျပီ။

“အသစ္ေတြကေန ေကာင္းေအာင္ျပင္မယ္။” “လူငယ္ေတြ ျဖဴစင္တယ္။” “မျမဲတဲ့သေဘာတရား” ဒီေထာက္ျပခ်က္၊ ဒါမွမဟုတ္ အာမခံခ်က္၊ တနည္းအားျဖင့္ ေကာင္းေသာေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြအတြက္ အားရမိတယ္။

နည္းဆိုတာကို တဦးတေယာက္ကေန ေရးျပတာက ျငင္းခုန္ေဆြးေႏြးစရာသာျဖစ္မယ္။ အခုေနအခါ အမ်ားက အမ်ိဳးမ်ိဳးမို့ “နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ လူေပါင္းစံုကေနၾကိဳးပမ္းမႈ” ဆိုတာကို သူမ်ားေျပာစရာမလိုဘဲ လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။ ကိုယ္လုပ္ရမဲ့ အလုပ္ကို ဘက္ႏွစ္ခုလံုးက လုပ္ေနၾကတာပါ။ ထိုင္ၾကည့္ေနသူေတြ မ်ားေနေသးရင္၊ စနစ္ေျပာင္းသြားေတာင္မွ ဒီမိုကေရစီ တပိုင္းတျပတ္သာျဖစ္ဦးမယ္။

ဘယ္အရာမဆို အဆံုးအျဖတ္ေပးတာ “ပါ၀ါ” ျဖစ္ေလ့ရွိတယ္။ ပါ၀ါဆိုတာထဲမယ္ စစ္အင္အား၊ စီးပြါးေရးအင္အား၊ လူထုစည္းရံုးေရးအား၊ စတာေတြပါတယ္။ ေလာကသစၥာအရ အမွန္တိုင္း ႏိုင္ခ်င္မွႏိုင္တတ္တယ္။ အဆံုးမွာေတာ့ ဓမၼကသာ ႏိုင္ပါတယ္။

၂၇-၂-၂၀၁၀

ဒီမိုကေရစီနဲ႔ တိုးတက္မႈ
ဒီမိုကေရစီရွိရင္ တိုးတက္လာမယ္-မလာဘူး၊ ဒီမိုကေရစီကုိ အရင္လုပ္ရမွာလား၊ တိုးတက္မႈက အရင္လာရမွာလား၊ ဒီေမြးခြန္း ႏွစ္မ်ိဳးက မတူပါ။ ႏွစ္ခုလံုးမွာ အျမင္ေတြလဲ မတူဘူး။

ရိုးရိုးေလး၊ တည့္တည့္ေလး စဥ္းစားရင္၊ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိေနမွ ပညာပိုင္း၊ အေတြးအေခၚပိုင္း၊ အႏုပညာပိုင္းေတြ တိုးတက္မွာပါ။ ဟစ္တလာ ေအာက္ကေန ပညာရွင္ေတြ တိုင္းျပည္က ထြက္ေျပးရလို႔၊ အႏုျမဴဗံုးကို သူမ်ားႏိုင္ငံက စထုတ္ႏိုင္ေစခဲ့တယ္။ Degenerate art ဆိုတာက Entartete Kunst ဆိုတဲ့ ဂ်ာမန္ကို အဂၤလိပ္လို ျပန္ထားတာ။ နာဇီအာဏာရွင္ကေန သူျဖစ္ေစခ်င္တာနဲ႔ မတူတာမွန္သမွ်ကို Un-German နဲ႔ Jewish Bolshevist လို႔ သတ္မွတ္ျပီး ေမာ္ဒန္အႏုပညာ မွန္သမွ်ကို စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးခဲ့ဘူးတယ္။ အေရွ႕နဲ႔အေနာက္ ကြဲေနတံုးက ဂ်ာမနီ ၂ ခုမွာ ဘယ္တိုင္းျပည္က တိုးတက္ခဲ့သလဲ။ အခုေကာ ေတာင္နဲ႔ေျမာက္ ကိုရီးယားကို ယွဥ္ၾကည့္ေပါ့။

ႏိုင္ငံေရးစနစ္က တင္းၾကပ္အံုးေတာ့ ဖြင့္ေပးတာနဲ႔အမွ်၊ တာ၀န္ရွိသူေတြက သိပ္အဆိုးၾကီး မဟုတ္ရင္ ဗီယက္နမ္နဲ႔ တရုပ္မွာ တိုးတက္မႈေတြ ရွိလာတယ္။ စနစ္ပါပြင့္လင္းလာရင္ ဒီထက္ တိုးတက္လာမွာဘဲလို႔ ယူဆရင္ ျငင္းဘို႔ခက္မယ္။ ဒါေတာင္မွ ၂၀၀၇ ဇႏၷ၀ါရီ ၃ ရက္မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ "Development First, Democracy Later? Or Democracy First, Development Later? The Controversy over Development and Democracy" ေဆြးေႏြးပြဲမွာ Bruce Bueno de Mesquita and George Downs တို႔အုပ္စု ေျပာခဲ့တာက တရုပ္လိုႏိုင္ငံမွာေတာ့ စီးပြါးေရးတိုးတက္လာလဲ ဒီမိုကေရစီကို ဦးတည္မယ္ မထင္ဘူးတဲ့။

အေ၀းၾကီးသြားမၾကည့္ခ်င္လဲ အိမ္နီးခ်င္း တိုင္းျပည္ေတြက ႏိုဗယ္ဆုရပုဂၢိဳလ္ ၂ ဦးျဖစ္ၾကတဲ့ Amartya Sen (စီးပြါးေရး၊ ၁၉၉၈) Muhammad Yunus (ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ၂၀၀၆) တို႔ ေျပာတာေတြက ႏိုင္ငံေရးစနစ္ ေကာင္းတာကို ဦးစား ေပးရမယ္တဲ့။ တေလာက ၂၀၀၂ ႏိုဗယ္ဆုရွင္ Josepth Stiglitz ျမန္မာျပည္က ျပန္သြားအျပီး ေျပာလိုက္တာကေတာ့ စီးပြါးေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရး ခြဲျခားထားလို႔မရပါ။ "For Myanmar to take a role on the world stage and to achieve true stability and security there must be widespread participation and inclusive processes."

စနစ္ကလဲ သံလက္သီးနည္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေနသူေတြကလဲ ေခါင္းမရွိတာျဖစ္ေနရင္ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ အနည္းဆံုး-အမ်ားဆံုး တိုင္းျပည္ စာရင္း ႏွစ္တိုင္းထြက္ေနတာဘဲ ယွဥ္ၾကည့္လို႔ရတယ္။ UN Statistics of the Human Development Report ၂၀၀၉ မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက (အာစီယံ)မွာ ေအာက္ဆံုး၊ အာရွမွာေတာ့ ပါကစၥတန္၊ နီေပါနဲ႔ ဘဂၤလားဒက္ရွ္တို႔ထက္ ႏွာတဖ်ား သာတယ္။ သယံဇာတေပါလြန္းေနေသးတာကိုး။

ဆိုေတာ့ဗ်ာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းျပည္မွာ ေခါင္းေကာင္းတဲ့သူ၊ ႏွလံုးလွတဲ့သူေတြကို ေနရာေပးႏိုင္ျပီး၊ လူအမ်ားၾကီးက က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ပါ၀င္ခြင့္ရွိဘို႔ လိုေနတာကေတာ့ လယ္ျပင္မွာ ဆင္သြားသလို ထင္ရွားေနပါတယ္။

၁-၃-၂၀၁၀

ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ျမန္မာျပည္
ဒီမိုကေရစီရရင္ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္သလဲဆိုတာထဲက တခ်ိဳ႕ကို ေဆြးေႏြးခဲ့ျပီ။ လြတ္လပ္မႈရမယ္၊ စီးပြါးတိုးတက္မႈရွိမယ္။ ပညာေရး-အေတြးအေခၚ-အႏုပညာ၊ ပိုေကာင္းလာမယ္ စသျဖင့္။ ႏိုင္ငံသားေတြမွာ ဒီမိုကေရစီကို လက္ခံက်င့္သံုးႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြ ရွိေနပါေၾကာင္းလဲ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ ဒီမိုကေရစီကို လုိခ်င္တာလဲဆိုတဲ့ အေမးက Method or Means နည္းလမ္းလား၊ Type or Form လား ေသျခာ မသိေပမဲ့၊ “နည္းလမ္းစံုကို လူအမ်ား ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္ရမယ္။ လုပ္ေနၾကတယ္” ဆိုျပီး ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ဆက္ျပီး ပါ၀င္ေဆြးေႏြးထားၾကတဲ့အထဲက အခ်က္တခ်ိဳ႕ကို ေကာက္ယူ ေဆြးေႏြးပါရေစ။ တခ်ိဳ႕ ေဆြးေႏြး ေထာက္ျပ တာေတြ အေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ စာနဲနဲပါးပါးဖတ္၊ ကုိယ္ဖါသာ ေကာက္ခ်က္ခ်ျပီး ေျပာၾကတာ မဟုတ္ဘဲ၊ ခံေနရသူေတြကို နားလည္၊ ခံစားျပီး ေဆြးေႏြးတာက လက္ေတြ႕က်ပါတယ္။ တကယ္ခံထားရသူေတြကေန ေရးတာေတြလဲ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။

၁။ “လက္ရွိအစိုးရက ဒီမိုကေရစီေရာက္ေအာင္ လမ္းညြန္မႈကိုဘဲ ေပးႏိုင္မွာပါ။ ဦးေဆာင္မႈကိုဘဲ ေပးႏိုင္မွာပါ။ ေရာက္ေအာင္ သြားဖို႔ကေတာ့ ျပည္သူေတြရဲ႕တာ၀န္ပါ။” ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုေတာ့ ရိုးရိုးသားသားနဲ႔ သေဘာမတူေၾကာင္း ခိုင္ခိုင္မာမာ ေရးလိုပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ဆိုတာ တျခားေျပာဘို႔ မရွိလို႔ သံုးတာမ်ိဳးျဖစ္တယ္။ အေရွ႕ဥေရာကလို ကြန္ျမဴနစ္ စနစ္ကေနျဖစ္ျဖစ္၊ ခ်ီလီ၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ အင္ဒိုနီးရွားလို အာဏာရွင္ေအာက္ကေနျဖစ္ျဖစ္၊ နီေပါလို ဘုရင္စနစ္ ကေနျဖစ္ျဖစ္၊ ပိုလန္၊ တိုင္၀မ္မွာလို တပါတီစနစ္ေအာက္ျဖစ္ျဖစ္၊ ရံုးထြက္ဘို႔ ၾကိဳးပမ္းတဲ့အခါ လူေတြ သံုးရတဲ့ ေဆာင္ပုဒ္ဟာ “ဒီမိုကေရစီ” ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ တံုးက ျမန္မာျပည္မွာ “တပါတီစနစ္ မလိုမရွိ” ဆိုတာ ေအာ္ျပီးမွ “ဒီမိုကေရစီ ရရွိေရး ဒို့အေရး” လို႔ ေအာ္ၾကပါတယ္။ လူ့အခြင့္အေရးဆိုတာ ေနာက္ၾကမွ ေအာ္တတ္လာၾကတာပါ။

ဘယ္အေျပာင္းအလဲမွာျဖစ္ျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ား၊ ပါတီအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးမ်ား၊ သမတမ်ား၊ ဘုရင္မ်ား) ကေန လမ္းညႊန္ ဦးေဆာင္ေပးျပီးမွ ေျပာင္းခဲ့ရတယ္ဆိုတာ လံုး၀မရွိပါ။ ဆိုဗီယက္မွာ “ေဂၚဗာေခ်ာ့”၊ ေတာင္အာဖရိကမွာ “ဒီ ကလပ္ခ္”၊ ဖိလစ္ပိုင္မွာ “ရားမို့စ္” တို႔ဟာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစဘို႔အေရးမွာ ေက်းဇူးၾကီးသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔က လမ္းညႊန္ေပးခဲ့ၾကတာ မဟုတ္ပါ။

၂။ “၁၉၈၈ အေရးအခင္းကာလမွာ ဘာလို႔ လူေတြက ဆန္ဂိုေထာင္ေတြ လိုက္ေဖာက္ရတာလဲ။ ဘာလို႔ အတင္းလုတာလဲ။ ဘာလို႔ သူမ်ားအိမ္ေတြ မီးရွိဳ႕တာလဲ။ ဘာလို႔ ဒျမေတြ ၀င္တိုက္ရတာလဲ။ ဘာလို႔ လူေတြ သတ္ေနၾကတာလဲ။ အဲဒါ ဒီမိုကေရစီလား။” ဆိုတာကိုလဲ ေဆြးေႏြးပါရေစ။ ဒီလိုအျဖစ္အပ်က္မ်ိဳးဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ေနရာအမ်ိဳးမ်ိဳးမွာ ျဖစ္ေနၾကပါ။ ပုဂံ-ပင္းယ-အင္း၀-ကုန္းေဘာင္ ပ်က္ေတာ့ျဖစ္ျဖစ္၊ ဂ်ပန္အ၀င္ အဂၤလိပ္အေျပးျဖစ္ျဖစ္ “ေတာမီးေလာင္ ေတာေၾကာင္ လက္ခေမာင္းခတ္” ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္လို႔ တိုင္းသူျပည္သားေတြကို အျပစ္တင္မလား။ မီဒီယာကို ေမာင္ပိုင္စီးထားသူေတြက ၀ါဒျဖန္႔တာကို ဆင္ျခင္ဥာဏ္နဲ႔ ဆံုးျဖတ္ပါေလ။

တျခားႏိုင္ငံေတြမွာလဲ ဒီလိုဘဲ။ ဆိုဗီယက္ေတြဟာ စတာလင္ကို သိကၡာခ်ဘို႔ ၁၉၈၈ မွာ ဆႏၵျပပြဲေတြကို ခြင့္ျပဳခဲ့တယ္။ ေခတ္မီလာေတာ့ အစိုးရဆန္႔က်င္မႈေတြ ျဖစ္လာရင္ ဆန္႔က်င္သူေတြကို အသေရဖ်က္ဘို႔ အာဏာရွိေနသူမ်ားက အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို တမင္တကာ ဖန္တီးလာၾကတယ္။ ၁၉၈၈ မွာ ဆႏၵျပမႈကို လူထုကေရာ၊ ႏိုင္ငံတကာကပါ အထင္ေသးေအာင္၊ ေနာက္ျပီး ဒီလိုေတြျဖစ္လို႔ အာဏာသိမ္းရပါတယ္ဆိုတာ ေျပာခ်င္လို႔ တမင္တကာ အကြက္ဆင္ ဖန္တီးတာေတြ ပါခဲ့တယ္။ နရသီဟပေတ့တို႔ သီေပါတို႔ကေတာ့ အဲလို မလုပ္ခဲ့ဘူး။

၃။ “သူတို႔ ႏိုင္ငံေတြမွာ ခိုင္မာတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒရွိပါတယ္။ ခိုင္မာတဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ မရွိခဲ့ပါဘူး။” ဆိုတဲ့ ေထာက္ျပခ်က္ကို ေဆြးေႏြးလိုပါတယ္။ ၁၉၄၇ ျဖစ္ျဖစ္ ၁၉၇၄ ျဖစ္ျဖစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေတြကို ဖ်က္ျပစ္ခဲ့သူေတြဟာ ဘယ္သူလဲဆိုတာ သိတဲ့အတိုင္းဘဲ။ ခိုင္မာတယ္ ဆိုတဲ့ စကားကို ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔ တြဲသံုးတာလဲ ဒီပုဂၢိဳလ္မ်ားပါဘဲ။ တာရွည္ခံလို႔ မသံုးပါလား။ ေက်ာက္ေဆာင္ၾကီးလို ေရြ႕မရ၊ မ မရ၊ ျပင္မရတာကို ခိုင္မာတယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပံုရတယ္။ အမွန္က ဖြဲ႔စည္းပံုဆိုတာမ်ိဳးက လိုအပ္ရင္ ျပဳသာျပင္သာ ရွိရတာမ်ိဳးပါ။ ေခတ္၊ စနစ္နဲ႔ လူေတြဟာ ေျပာင္းလဲေနတာကိုး။ ၁၉၇၄ ကလို ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ကို ၁၉၈၈ မွာလူေတြက မၾကိဳက္ေတာ့ဘူး။ အခု ၂၀၀၈ ကဟာကို ေနာက္လူေတြက မၾကိဳက္ရင္ ျပင္မရေအာင္ လုပ္ထားတဲ့အခ်က္ကို သတိထားသင့္တယ္။

၄။ “တည္ျငိမ္မႈ အရွိဆံုးနဲ႔ ခိုင္မာမႈ အရွိဆံုး ရပ္တည္ေနခဲ့တဲ့ အသင္းအဖြဲ႔ကေတာ့ တပ္မေတာ္ပါ။ ဒီအဖြဲ႔က ပထမ အဆင့္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ကို တည္ျငိမ္ေအာင္လုပ္ခဲ့ျပီးပါျပီ။ ဒုတိယ အဆင့္မွာ ဒီမိုကေရစီ ေရာက္ေအာင္သြားဖို႔ လမ္းစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ခဲ့ျပီး။ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒၾကီးလဲ ျပီးပါျပီ။ ျပီးရင္ သူတို႔ေတြ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္လိမ့္ၾကမယ္။ အားေပးလိုက္ပါ။” ဆိုတာ သတင္းစာဖတ္ေနရသလို ျဖစ္ေနတယ္။

(ဖဆပလ-သန္႔ရွင္း၊ ဖဆပလ-တည္ျမဲ၊ ပမညတ၊) စတဲ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြကို ဖ်က္ျပစ္ခဲ့တာ ဘယ္သူေတြလဲ။ ေက်ာင္းသားနဲ႔ အလုပ္သမား သမဂၢေတြကို ဖ်က္ျပစ္ခဲ့တာေကာ ဘယ္သူေတြလဲ။ တပါတီကလြဲရင္ မရွိရဘူးလို႔ အေျခခံဥပေဒမွာပါ ထည့္ခဲ့တာ ဘယ္သူေတြလဲ။ အေျခခံဥပေဒၾကီးေရာ၊ အာဏာေရာ၊ ေငြေတြေရာ ပိုင္ဆိုင္ထားခဲ့တဲ့ ပါတီေကာ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္ ခံခဲ့သလဲ။

အခုအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တည္ျငိမ္ေနျပီလား။ ပညာရွင္ေတြ ေျပာတာက ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္မႈဆိုတာ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ၊ ဒီမိုကေရစီ ျမင့္မားျခင္း နဲ႔ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ႏိုင္စြမ္းတို႔ အေပၚမွာ မူတည္တယ္တဲ့။ ဒီမိုကေရစီမွာ အမ်ားစုက ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကရမယ္၊ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ လိုက္နာႏိုင္တဲ့ အေျခခံဥပေဒ နဲ႔ တရားဥပေဒ ရွိရျပီး၊ အနည္းစုတစုကေန သူတို႔ လုပ္ခ်င္တိုင္း လုပ္မရတာကို ေခၚဆိုပါသတဲ့။ Totalitarian government ဆိုတာကေတာ့ အမ်ားစုကေန ျဖဳတ္ျပစ္ဘို႔ ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾကရတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါသတဲ့။

ႏိုင္ငံေရးတည္ျငိမ္ရင္ ႏိုင္ငံေရးေၾကာင့္ ေထာင္က်သူေတြ နည္းသထက္ နည္းလာရမယ္။ ကုလသမဂၢကေန အထူး ကုိယ္စားလွယ္ ဆိုသူေတြဟာလဲ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈ၊ အဓမၼေစခိုင္းမႈ၊ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈေတြ အတြက္ မဟုတ္ဘဲ၊ စီးပြါးေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စတာေတြအတြက္ အၾကံေပးပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးေတြသာ ျဖစ္ရမယ္။ လက္နက္ကိုင္ တိုက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြ ဆိုတာလဲ နည္းသထက္ နည္းျပီး၊ (တမီးလ္ က်ား) ေတြကိုလို အျပတ္မရွင္းႏိုင္ရင္လဲ သူတို႔ လိုခ်င္တာေတြကို ေဆြးေႏြး ညွိႏိႈင္းတဲ့နည္းနဲ႔ အေျဖရျပီးျဖစ္ရမယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြကို တရား၀င္ေရာ၊ တရားမ၀င္ပါ ထြက္ေနတာေတြ နည္းရာကေန ရပ္သြားမွ တည္ျငိမ္ျပီလို႔ ေျပာႏိုင္မယ္။ အခု ေျပာင္းျပန္ မဟုတ္လား။

၅။ “ထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းနည္းဟာ ဒီေန့အခ်ိန္မွာ အသံုးမ၀င္ပါဘူး။ သူတို႔ေတြမွာ အင္အားရွိတယ္။ ငါတို႔ေတြမွာ စိတ္ဓါတ္ဘဲ ရွိတယ္။” ဆိုတာဖတ္ရတယ္။ စိတ္ဓါတ္ရွိတာ သိပ္ေကာင္းပါတယ္။ အားတက္ရပါတယ္။ “ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္ျခင္း” ကို အုပ္စိုးေနသူေတြက ၁၉၈၉ ေနာက္မွာ သံုးလာတာပါ။ (အင္နယ္လ္ဒီ) ကေန “မတရားမႈ မွန္သမွ် တာ၀န္အရ ဖီဆန္ၾက” လို႔ ေျပာေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။

ေနမ၀င္အင္ပါယာၾကီးကို ရင္ဆိုင္ ဆန္႔က်င္မႈေတြ မလုပ္ရင္ တိုင္းျပည္ေပါင္း မ်ားစြာဟာ ကိုလိုနီဘ၀သာ ျဖစ္ေနအံုးမွာပါ။ Winter Palace ကို ခ်ီတက္ခဲ့ၾကတဲ့ ရုရွားလူမ်ိဳးေတြ (၁၉၀၅)၊ ျပင္သစ္နဲ႔ ဘယ္လ္ဂ်ီယံ စစ္တပ္ကို ဆန္႕က်င္ခဲ့ၾကတဲ့ ဂ်ာမန္လူမ်ိဳးေတြ (၁၉၂၃)၊ ဆားခ်က္ရာပင္လယ္အထိ ခ်ီတက္ခဲ့ၾကတဲ့ ဂႏၵီနဲ႔ အိႏၵိယလူမ်ိဳးေတြ (၁၉၃၁)၊ နာဇီကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကတဲ့ နယ္သာလန္ နဲ႔ ဒိန္းမတ္ (၁၉၄၀)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး မာတီနက္စ္ ကုိ ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကတဲ့ အယ္လ္ဆာေဗဒိုး (၁၉၄၄)၊ အေမရိကန္ေတာင္ပိုင္းက လူမဲေတြရဲ႕ Campaign for Civil Rights (၁၉၆၀)၊ ေတာင္အာဖရိက အသားအေရာင္ ခြဲျခားအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆန္႔က်င္မႈ (၁၉၄၈-၉၄)၊ ၀ါေဆာက Victory Square ကို ခ်ီတက္ခဲ့ၾကတဲ့ ပိုလန္လူမ်ိဳးေတြ (၁၉၈၀)၊ ဖိလစ္ပိုင္က People’s Power Movement (၁၉၈၆)၊ အာဂ်င္တီးနားက သူတို႔သားေတြကို မိဘေတြမသိေအာင္ စစ္ထဲ အတင္းေခၚသြင္းတာ ခံၾကရလို႔ Plaza de Mayo ကို ဖိနပ္ပါးစီး ခ်ီတက္ျပီး၊ စစ္အာဏာရွင္ကို ဆႏၵျပၾကတဲ့ မိခင္ေတြ (၁၉၉၅)၊ ပါလစ္စတိုင္း လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ Intifada လႈတ္ရွားမႈ ပဌမ (၁၉၈၇-၉၃)၊ ဒုတိယ (၂၀၀-၂၀၀၅)၊ စတာေတြ အားလံုး အင္အားၾကီးတဲ့ အုပ္စိုးသူေတြ၊ စစ္တပ္ေတြ၊ သိမ္းပိုက္ထားသူေတြ၊ မတရားလုပ္သူေတြကို ရင္ဆိုင္အံတုခဲ့ၾကရတာပါ။ ေအာင္ျမင္တဲ့အထိ လုပ္ခဲ့ၾကရတာပါ။ ဒီလိုမလုပ္ခဲ့ၾကရင္ စဥ္းစားၾကည့္ေပါ့။

၆။ “ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရရဲ႕ ၇၀%ေလာက္က ဒီမိုကေရစီရဲ႕ သေဘာကို သိမယ္မဟုတ္ဘူး။” ဆိုတဲ့အခ်က္ ဟုတ္ခ်င္လဲ ဟုတ္မယ္ေပါ့။ စာေမးပြဲေမးခြန္း ေျဖသလိုေတာ့ ေျဖတတ္ခ်င္မွ ေျဖတတ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီမိုကေရစီလို႔ ေခၚေခၚ မေခၚေခၚ မတရားမႈ၊ ဖိႏွိပ္မႈေတြကို မၾကိဳက္ၾကပါ။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေတြးခ်င္၊ ေရးခ်င္၊ ပညာသင္ခ်င္ၾကတယ္။ အတင္းအဓမၼ ခိုင္းတာေတြ မလုပ္ခ်င္ၾကဘူး။ ဒီလိုလူေတြ အရည္အတြက္ဟာ ရာႏွဳန္းမျပည့္တျပည့္ ရွိမွာပါ။

၇။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ ထုတ္ျပတာ ဖတ္ရတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ ႏွစ္ဖက္လံုးကေန ေရးေလ့ရွိတာမ်ိဳးပါ။ ၁၉၄၈-၁၉၆၂ အတြင္းကဆိုရင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီတိုင္းကေန ကုိယ္ပိုင္ သတင္းစာေတြ၊ ကုိယ္ပိုင္ ကေလာင္ရွင္နဲ႔ ကာတြန္းပညာရွင္ေတြ ရွိၾကလို႔ အျပန္အလွန္ ေရးၾကတာေတြ ဖတ္ရတယ္။ ဆင္ဆာဆိုတာက အေတာ္ၾကီး လြတ္လပ္မႈ ရွိခဲ့တယ္။ လူထုက ဆံုးျဖတ္ေပါ့။

ေနာက္တခ်က္က Satire နဲ႔ Humor က တျခားစီပါ။ ဖတ္တဲ့လူကို ဟဒယရႊင္ေအာင္လုပ္ေပးတာနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔မသင့္သူကို ကဲ့ရဲ႕ခ်င္လို ရႈံ႕ခ်တဲ့အေရးမ်ိဳးနဲ႔ မတူၾကပါ။ ဒီထက္အေရးၾကီးျပန္တာက ေရးသူရဲ႕ ေစတနာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖတ္တဲ့လူ၊ နားေထာင္တဲ့လူကို ေကာင္းေစခ်င္လို႔၊ ျပဳျပင္ေစခ်င္လို႔၊ တတ္ေစသိေစခ်င္လို႔ ဆိုတဲ့ ေစတနာဟာ မမွန္ရင္ ေ၀ဒနာ ျဖစ္သြားတတ္တယ္ မဟုတ္ပါလား။

၂-၃-၂၀၁၀

အခုပါ၀င္ေဆြးေႏြးခ်က္ဟာ အင္မတန္ ရိုးစဥ္းတဲ့ ကိုယ္ပိုင္အျမင္ ျဖစ္တယ္။ လူေတြထဲမယ္ အဲလို ရိုးရိုးသားသားေတြ ရွိသလို တျခား လူမ်ိဳးေတြလဲ ရွိတယ္။ တခုရွိတာက “ရိုးသာရိုးပါ၊ မအပါနဲ႔။”

ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ တိုင္းျပည္တခုလံုးနဲ႔ ဆိုင္ေနတယ္။ လူအမ်ိဳးမ်ိဳး ပါ၀င္ေနတာမို့ မတူတာေတြလဲ အမ်ားၾကီးဘဲ။ ဒီေတာ့ အျဖစ္ႏိုင္ဆံုးက “အမ်ားၾကီးထဲက အမ်ားစုက သေဘာတူတာကို လက္ခံလိုက္နာျပီး၊ က်န္အနည္းစုကိုလဲ မေထမဲ့ျမင္ မလုပ္ေၾကး” ဆိုတာ ဒီမိုကေရစီပါဘဲ။

ဦးသန္းေရႊအတြက္ေတာင္ စိုးရိမ္ေလးစားလိုက္ေသးတာ ဖတ္ရလို႔ အေတာ္ကို ထူးဆန္းေနတယ္။ ကြ်န္ေတာ္လိုလူေတြ အမ်ားၾကီးေနမွာေနာ္။ သန္း ၅၀-၆၀ ထဲမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ထိန္းနုိင္တဲ့လူ အေရအတြက္ မမ်ားပါ။ အာဏာရွင္ကို ေလးစားႏိုင္သူလဲ နည္းလြန္းလွပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အမ်ားအတြက္ စဥ္းစားရမွာပါ။

လြတ္လပ္ေရးေနာက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း (၁၉၄၇-၁၉၄၈)၊ ဦးႏု (၁၉၄၈-၁၉၆၂)၊ ဦးဗေဆြ (၁၉၅၇-၁၉၅၇)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္း (၁၉၅၈-၁၉၆၀ နဲ႔ ၁၉၆၂-၁၉၈၈)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး ေစာေမာင္ (၁၉၈၈-၁၉၉၂)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးၾကီး သန္းေရႊ (၁၉၉၂-ယေန့အထိ)၊ ထိပ္ဆံုးက တာ၀န္ရွိသူေတြ ျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္။ မမ်ားေသးပါဘူး ၆၃ ႏွစ္အတြင္းမွာ ၆ ေယာက္ထဲရွိေသးတာ။

အဲဒီ ၆ ဦးရဲ႕ ဘ၀ေတြကို ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္ပါလား။ သူတို႔ ေခါင္းေဆာင္ဘ၀တံုးက ဘယ္လို ေနထိုင္ခဲ့ၾကသလဲလို႔။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ဆန္းဘ၀ကိုေတာ့ ေျပာဘို႔ လိုမယ္ မထင္ဘူးေနာ္။ လိုရင္လဲေျပာေပါ့။ ဦးႏု၊ ဦးဗေဆြတို႔က လူထုကေရြးျပီး လူထု မ်က္စိေအာက္မွာ လူထုနဲ႔အတူ ေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားကေတာ့ တမ်ိဳးပါ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္းက အာဏာ ဆက္ယူႏိုင္ေအာင္ “ဦး” လုပ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ ၂ ေယာက္ကေတာ့ စစ္တပ္ေရာ၊ အစိုးရေရာ ကိုင္ႏိုင္ေအာင္ ပင္စင္ဥပေဒကို ေရွာင္ဘို႔ “မွဴးၾကီး” ဆိုတာ ထြင္လိုက္တယ္။ ရာသက္ပန္ ထိပ္မွာေနခ်င္တာကိုး။

ေနာက္ဆံုး ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ ျမိဳ႕သစ္၊ နန္းသစ္တည္ျပီးေနတယ္။ ဥမင္လိႈင္ေခါင္းေတြပါ တူးေနတယ္။ ေငြေတြက ဘယ္ကေန ယူသလဲဆိုတာ ေျပာဘို႔ လိုေသးလား။ ဘယ္သူ႔အတြက္လဲ ဆိုတာေကာ႕႕႕။

ဆိုဗီယက္ႏိုင္ငံမွာ “ဘရက္ဇညက္” က (၁၉၆၀-၆၄ နဲ႔ ၁၉၇၇-၁၉၈၂) ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ သူ႔မိခင္က အလြန္ရိုးသတဲ့၊ ေမာ္စကို လိုက္မေနဘဲ ေတာမွာေနတယ္။ တေန့ေတာ့ သူ႔သားဆီ အလယ္လာတယ္။ (ကရင္မလင္) နန္းေတာ္ၾကီး ခန္းနား ၾကီးက်ယ္တာ ေတြ့ေတာ့ သူ႔အေမက “ငါ့သား မင္းဒီလိုေနရတာကို ကြန္ျမဴနစ္ေတြ မသိေစနဲ႔ေနာ္” လို႔ သတိေပးပါသတဲ့။

၃-၃-၂၀၁၀
http://forverfriends.ning.com/

Read more...